trang mobile trang fb cong thong tin trang fb cong thong tin

HỒI KÝ 100 NGÀY TẬP KẾT CHUYỂN QUÂN TẠI CAO LÃNH

Cỡ chữ : A- A A+
Ấn tượng theo suốt cuộc đời

Nhiệm vụ trung đội theo  lệnh  đại đội ở thời điểm  đó là phối  hợp với chiến  trường  Điện Biên Phủ  phía  Bắc. Ta tìm mọi cách  tiêu  hao  sinh  lực địch,  đánh du kích, đánh đồn  bót, chống càn  quét  của địch,  trừ gian diệt  tề và tuyên truyền các tầng  lớp nhân dân  ủng  hộ, giúp đỡ xây dựng  cơ sở cách  mạng các xã vùng địch tạm chiếm.

Lương thực ăn uống của bộ đội dựa vào hai nguồn. Nguồn thứ nhất hàng  năm  đến mùa lúa chín,  anh  em bộ đội đi cắt lúa mướn cho dân  rồi gởi lại cho các chủ  ruộng sau đó lấy ăn dần.  Nguồn thứ hai dân  cung cấp là nguồn chính, bộ đội đi đến đâu đóng  quân thì dân tự động  lo cơm nước  ngày hai bữa sáng,  chiều,  còn bữa nào  đi đánh đồn  bót các chị, các má nấu cơm nóng  cho mang theo  ăn. Việc này trở nên  nề nếp quen dần trong  dân ở nhiều địa phương. Chính  những hành động đó, tình cảm chân thành, sự quan tâm gần gũi, nhiệt tình của các má, các chị, của tất cả mọi người dân đã tạo nên nguồn động viên to lớn, vững chắc trong  đời sống, cũng như trong  tinh thần của bộ đội, giúp anh em yên tâm đánh giặc. Có nhiều lúc giặc càn  quét  ác liệt, đơn  vị rút  sâu  vào đồng  ruộng, kênh  rạch  (ngọn  rạch Xẻo Cạn thuộc xã Hòa Thành, rạch Chùa thuộc xã Long Hưng...) các má, các chị làm bánh, mang gạo vào cho bộ đội. Các chị, các má còn làm tai mắt  nắm  tình  hình địch, hoạt  động ở vùng địch  kiểm soát,  cung  cấp cho bộ đội. Nếu ở thời kỳ đó, thiếu sự che chở, sự quan tâm  chăm lo đời sống của dân  thì bộ đội sẽ gặp muôn vàn khó khăn  trong  mọi hoạt  động.

Về trang  phục, tất cả bộ đội đều  đi chân đất,  còn quần áo thì đủ kiểu, đủ màu  sắc, chỉ có màu  trắng  là phải  nhuộm lại màu  xám tro để ngụy trang.  Về sức khỏe  có một  y tá cứu thương, trường  hợp vết thương nặng  thì được đưa lên tuyến trên.

Địa bàn hoạt  động thường xuyên của trung đội gồm các xã Hòa Long, Hòa Thành, Long Hậu, Long Hưng, Vĩnh Thạnh, Tân Dương và một  phần trục  lộ 80 đi ngang  qua huyện Lai Vung. Hệ thống đồn  của địch  đóng  dọc theo  trục  lộ 80 là giữ đường,  giữ các cầu,  giữ các chợ, các đầu mối giao thông đường bộ. Trong bối cảnh đó, lực lượng ta còn nhỏ phải chống lại lực lượng mạnh hơn  ta nhiều, nên  ta hoạt  động  phân tán  trong  dân,  nhờ  dân  che chở để bảo  tồn  lực lượng,  chỉ có khi nào  đánh với quy mô  cấp  đại đội trở lên hoặc  phối  hợp với bộ đội chủ lực thì mới tập trung. Sau khi xong nhiệm vụ (chống càn quét  ở đồn điền xã Tân Mỹ tháng 3 năm  1954 hay đánh bót Vĩnh Thạnh, tháng 4 năm  1954) tiếp tục phân tán nhỏ  trong  dân  để hoạt  động.

Thời gian hoạt  động của trung đội chủ yếu vào ban đêm  đi diệt tề trừ gian do địch dựng lên, nhất là những tên ngoan cố chỉ điểm  các cơ sở cách  mạng của ta.

Thời điểm  đó, địa bàn  huyện Lai Vung chia  làm  hai vùng.  Vùng một  ta làm  chủ  ngày đêm,  vùng  hai còn  lại là vùng  dây thun. Đặc thù  của  vùng  này là giặc chiếm đóng,  kiểm soát  ban  ngày, ban  đêm  rút  vào bót  không  dám  ra ngoài,  ngược  lại ta làm chủ  ban  đêm, họp  dân  tuyên truyền cơ sở cách  mạng trong  vùng địch kiểm soát.

Đầu  tháng 4 năm  1954 có lệnh  trên  đưa về, ở miền  Nam  tiếp  tục đánh mạnh tiêu  diệt nhiều sinh lực địch, kìm chân địch để phối hợp chiến  dịch Điện Biên Phủ phía Bắc. Sau đó, có tin đồn  công  khai trong  nhân dân  ở cả hai vùng (vùng  giặc Pháp  chiếm đóng  và vùng giải phóng) là giặc Pháp,  tay sai bị thua trận Điện Biên Phủ, ta bắt nhiều tù binh, thu nhiều vũ khí. Cả báo chí công khai ở Sài Gòn cũng  đưa những tin này, tin Pháp  bị thua trận  làm tinh  thần bọn  giặc bắt đầu  lo sợ.

Đầu tháng 8 năm  1954, đồng chí Oảnh  đại đội trưởng  xuống phổ biến chiến  thắng Điện Biên Phủ, thi hành Hiệp định  Genève.  Đại đội địa phương huyện Lai Vung về tập kết tại xã Hòa An, Cao Lãnh, chậm nhất là đầu  tháng 9 năm  1954.

Đình  chiến, vậy là trận  đánh ngã tư Cái Bường của đơn vị là trận  cuối cùng,  không  còn phải  chiến  đấu nữa, những kế hoạch tiếp theo  đều huỷ bỏ. Các mẹ, các chị, nhân dân  nơi tập trung đóng  quân tại Vàm kênh  Thầy Lâm, xã Tân Dương đã tổ chức một bữa cơm thân mật quân dân chia tay với đơn vị. Tin đình  chiến  được truyền miệng  nhanh rộng khắp nơi, từ thành thị đến nông  thôn xa, ai ai cũng biết bộ đội về tập kết xã Hòa An, Cao Lãnh rồi ra Bắc, bà con vui mừng  khôn  tả, vì nước ta miền  Bắc hoàn toàn  giải phóng, nhưng vấn đề ở đây là ai đi tập kết, ai ở lại?

Trời thu se lạnh, nắng  vàng trải dài trên đường  hành quân bộ, các má, các cháu,  các chị, các gia đình  người thân... tiễn đưa chúc  các con, bộ đội luôn  mạnh khỏe,  nhớ  hai năm  về gặp lại nhau, hội tụ cùng  gia đình.  Anh em bộ đội cũng  chúc  lại các má,  các mẹ, các gia đình  cùng  tất cả mọi người luôn  mạnh khỏe,  tin tưởng  hai năm  nữa  tổng  tuyển cử thống nhất đất nước, chúng con sẽ về. Buổi chia tay đầy lưu luyến, thân thương, người với người, người với quê hương  đã để lại trong  lòng mỗi người hôm  đó biết bao tình  cảm yêu thương khó quên.

Trên  đường  hành quân, chân bước  theo  hàng  quân đi về điểm  tập  kết mà  trong  lòng mỗi  chúng tôi thấy  bịn  rịn, lưu luyến  những tình  cảm,  những kỷ niệm  năm  tháng chiến đấu  được  nhân dân  che chở, giúp đỡ nuôi  dưỡng,  vì lòng tin độc lập dân  tộc, thống nhất Tổ quốc,  Nam Bắc sum họp  một nhà.  Dọc đường  hành quân biết bao bà con, nhân dân  ra đường  tiễn đưa và xem các anh bộ đội nhất là đi qua những vùng trước đây mấy ngày địch còn chiếm đóng  từ bờ bắc Cao Lãnh về xã Hòa An, Cao Lãnh. Có một  số ít nhân dân  nhìn có vẻ thận trọng  vì ở đây chưa  từng thấy bộ đội nhiều như  hôm  nay.

Qua một  ngày phơi  mình dưới nắng  nóng  và là lúc hoàng hôn  buông xuống,  chúng tôi đến điểm đóng quân ở xã Hòa An. Trung đội E chúng tôi được phân công đóng quân ở nhà dân do đại đội liên hệ trước. Chúng  tôi vừa đến, các chủ nhà vui vẻ đón tiếp thân mật, làm tan biến  mệt nhọc trong  chúng tôi. Gia đình  cho chúng tôi nơi nghỉ, ngủ tốt nhất, rộng rãi ở nhà  trên,  còn gia đình  dồn lại phía trong  và ở nhà  dưới chịu cảnh chật hẹp. Hơn ba tuần ở đây, đại đội phân công Trung  đội E có bốn  việc:

- Giữ gìn trật tự khu vực đóng quân, lãnh đạo trung đội chịu trách  nhiệm trực ban ngày, ban  đêm  tiểu đội chịu trách  nhiệm tuần tra canh gác phạm vi phân công và sắp xếp đông đảo  gia đình,  người  thân đến  thăm anh  em bộ đội. Người đến  thăm ngày một  đông,  làm khu vực đóng  quân sôi động  cả ngày lẫn đêm,  nên  anh  em phải  sắp xếp sao cho trật tự.

- Làm tốt công tác dân vận, cụ thể mỗi chiến sĩ trong ngày phải tìm gặp dân tuyên truyền từ một  đến  hai người dân  trở lên, mỗi tối họp  tổ ba người, báo cho tổ trưởng  về tình  hình anh em đi, anh em ở, từng cá nhân trong trung đội xem có diễn biến gì không, các đồng chí đều  quyết  tâm  đi. Chín  năm  qua  còn chịu  được,  bây giờ có hai năm  nữa  thôi.  Ở nhà  dân phải  làm tốt vệ sinh  trong  ngoài  và đường  sá, xách nước  dùng  với gia đình,  tắm  giặt, cắt tóc cho trẻ em, dạy các trẻ hát những bài hát kháng  chiến  như Nam Bộ kháng chiến, Quốc ca... Hàng  ngày, các tiểu  đội nấu  cơm,  phân công  đi kiếm củi về nấu,  không  được  lấy củi của gia đình.  Các công việc gia đình  anh  em đều  làm tiếp  để có cơ hội tuyên truyền (còn gọi là ba cùng: cùng  ăn, cùng  ở, cùng  làm với dân).

- Đi vận chuyển gạch về xây phần mộ cụ Phó bảng  Nguyễn  Sanh  Huy theo  phân công luân phiên của đại đội. Trong thời gian hơn ba tuần ở Hòa An, đi lấy gạch khoảng bốn ngày.

- Mỗi tiểu  đội từng  đồng  chí chuẩn bị mọi  thứ  cần  thiết  của  mình như  quần áo, chăn đắp,  ai có gì mặc  nấy,  màu  gì cũng  được  chỉ trừ màu  trắng,  ai có tiền  thì mua  nón  cối, không  tiền  thì đội nón  nan  bọc vải, đi chân không,  lương khô nước  uống  trong  năm  ngày trên  biển  không  có cơm.

Mọi thứ lên đường  đều tự lực và một phần gia đình  giúp đỡ. Quân  đội Nhân dân  là như vậy, với tinh  thần sẵn sàng có lệnh  là đi.

Sáng nay, như thường lệ tập thể dục về khoảng 7 giờ thì có lệnh trên đại đội xuống. Ngày 23 tháng 10 năm  1954, Trung  đội E nấu  cơm  ăn  xong đúng  14 giờ tập  trung hành quân xuống tàu tại bến bắc Cao Lãnh. Lệnh phát ra truyền miệng  rất nhanh, chỉ sau một giờ khu vực đóng  quân sôi động  hẳn  lên. Anh em bộ đội chuẩn bị gọn gàng mọi thứ để lên đường. Các gia đình  bộ đội, người thân, người quen, các má, các chị, các em đến  đây những ngày qua ở quấn quýt đơn vị chờ đợi, tiễn đưa bộ đội xuống tàu. Bà con nhân dân khu vực đóng quân cũng chuẩn bị cho bộ đội như đi chợ mua sắm những đồ dùng cần thiết, tổ chức cơm nước... Hôm đó, gần như ai cũng chạy đua theo thời gian để chuẩn bị vật chất và tinh thần, dặn  dò, viết thư,  gửi gắm,  tặng  quà  kỷ niệm,  cầu  chúc  nhau những điều  may  mắn  nhất, những điều  tốt lành  nhất... với tình  cảm thân thương lưu luyến.

Thế là giờ ăn đã đến, một bữa cơm thông thường nhưng rất nhiều người quen, gia đình bộ đội, chủ nhà  nơi đóng  quân góp sức, bữa cơm nặng  tình  nghĩa  quê hương  để tạm  chia tay với nhân dân  Hòa An, Cao Lãnh thân yêu. Xong bữa cơm,  anh  em Trung  đội E vội vã phân công nhau làm vệ sinh trong nhà, trước sân, ngoài cổng và xách nước đổ đầy, rồi chào cảm  ơn gia đình  giúp  đỡ trung đội trong  thời  gian  qua,  xin ý kiến chủ  nhà  đóng  góp ưu, khuyết  điểm  cho anh em. Đây là những việc làm quy định  của bộ đội mỗi khi ở nhà dân ra đi, rồi Trung  đội E chúng tôi lên đường  đi đến  điểm  tập trung dưới ánh  nắng  thu,  lá vàng rơi nhè  nhẹ  trên  đường  khi có cơn gió đi qua.

Quân  số của đại đội trên  120 người và nhiều đơn vị bộ đội bạn  cùng  đi, phía  sau là các gia đình,  các má,  các chị cùng  đông  đảo  nhân dân  địa phương và các tỉnh  bạn  cùng  đưa tiễn ra bến bắc Cao Lãnh rất trật tự để lần cuối tiễn đưa con em mình ra miền  Bắc. Bộ đội chúng tôi xuống tàu chân bước đi mà lòng bịn rịn, nhưng nhờ sức mạnh lòng tin hai năm tổng tuyển cử thống nhất đất nước.  Đông đảo nhân dân  tập trung trên  bến  bắc nhìn theo từng bước chân bộ đội đi xuống tàu. Nhiều người cha mẹ tiễn con, vợ tiễn chồng, tiễn người yêu... mà không  nén  được tình  cảm,  nước mắt  cứ lăn tròn  trên  đôi má.

Trong  những phút dây ngắn  ngủi tiễn  đưa lưu luyến,  lúc đầu  hai ngón  tay đưa lên, rồi cả bàn tay, rồi vẫy cả khăn,  cả nón,  tiếng chúc sức khỏe râm ran kéo dài, đến khi chúng tôi xuống  hết chiếc  tàu  há mồm LCM. Những  tiếng  “con hãy nhớ  về nha  con,  em sẽ đợi anh về...” từ từ nhỏ  dần  đến  khi con  tàu  mất  hút.  Lúc đó, 15 giờ ngày 23 tháng 10 năm  1954, đã để lại biết bao ấn tượng  trong  lòng mỗi người đến  suốt  cuộc đời không  bao giờ quên.

Trần Bá Tùng

Giới thiệu Cổng Thông tin | Quảng cáo | Sơ đồ
Đơn vị quản lý: Văn phòng UBND Tỉnh
Trụ sở: số 12, đường 30/4, phường 1, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
Điện thoại: 0277.3851431 - 0277.3853744, Fax: 0277.3851615, Email: banbientap@dongthap.gov.vn
Số lượt truy cập: