trang mobile trang fb cong thong tin trang fb cong thong tin

HỒI KÝ 100 NGÀY TẬP KẾT CHUYỂN QUÂN TẠI CAO LÃNH

Cỡ chữ : A- A A+
Anh em học sinh Cao Lãnh đấu tranh bảo vệ mộ Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc

Theo Hiệp định đình chiến Genève đã ký kết thì khi quân đội Pháp rút khỏi Việt Nam thì chánh phủ hai miền Nam - Bắc có hiệp thương, tổ chức tổng tuyển cử bầu chánh phủ thống nhất của nước Việt Nam năm  1956, tức hai năm  sau khi Hiệp định  có hiệu lực.

Với âm mưu  thâm độc và xảo quyệt  của Mỹ để xâm chiếm miền  Nam  Việt Nam,  Mỹ đã giúp đỡ mọi mặt từ phương tiện và dụng  cụ chiến  tranh cho quân đội Pháp  để đánh chiếm Việt Nam  nhưng không  thắng nổi Quân  đội Nhân dân  Việt Nam  anh  hùng,  buộc  phải  ký Hiệp định  đình  chiến  Genève  với Chính  phủ  Việt Nam Dân chủ Cộng hòa công nhận nước Việt Nam độc lập, thống nhất toàn  vẹn lãnh  thổ, đồng  thời phải  rút quân về nước.

Khi quân đội Pháp  vừa rút khỏi Việt Nam thì ngang  nhiên Mỹ nhảy  vào dựng  lên chính quyền Sài Gòn tay sai Mỹ, không  thi hành Hiệp định  Genève,  không  tổ chức  hiệp  thương để có tổng tuyển cử bầu chánh phủ thống nhất nước nhà, tìm bắt những người kháng chiến chống Pháp  còn ở lại miền  Nam  mà chúng cho là Cộng sản và cũng  bắt bớ đàn  áp những ai có tình  cảm với kháng  chiến, với cách  mạng, với Bác Hồ.

Để hợp thức  hóa chính quyền tay sai, Mỹ giả danh chiêu  bài dân  chủ,  nặn  ra cái gọi là “Trưng cầu dân ý” tổ chức ngày 26 tháng 10 năm  1956 truất phế Bảo Đại, gian lận đưa Ngô Đình  Diệm  lên làm tổng  thống ở miền  Nam.  Thực chất  Mỹ Diệm  xóa bỏ Hiệp  định  đình chiến  được ký ở Genève,  biến  miền  Nam Việt Nam thành thuộc địa và căn cứ quân sự của Mỹ, chia cắt lâu dài đất nước  Việt Nam.  Chúng  cho rằng  cán bộ kháng  chiến  chống Pháp và những người có tham gia ủng hộ kháng  chiến  chống Pháp  là Cộng sản, họ tìm bắt bớ, đàn  áp, tù đày. Mộ cụ Phó bảng  Nguyễn  Sanh  Huy cũng  là một  điểm  mà họ không  cho ai đến thăm viếng, tu bổ hoặc sơn quét  vôi. Vì vậy, chúng tôi là học sinh cơ sở của cách mạng, thực hiện  lời căn dặn của các chú, các anh  bộ đội tập kết là phải  cố gắng đấu tranh giữ gìn công trình lịch sử mộ cụ Nguyễn  Sanh  Huy để chào  đón  các chú,  các anh  khi trở về và có thể khi có điều  kiện Bác Hồ về thăm phần mộ cụ Huy.

Với lòng kính yêu Bác Hồ, ủng hộ cách mạng, ủng hộ kháng chiến, sẵn sàng chiến đấu hy sinh với kẻ thù Mỹ - Diệm vì độc lập, tự do, thống nhất Tổ quốc, anh em học sinh chúng tôi đa số đang  học lớp Nhứt  và lớp Nhì có tinh  thần hiểu  biết nên  linh hoạt,  khôn  khéo  chọn thời cơ tốt nhứt để tổ chức tu bổ, sơn quét  vôi mộ cụ Sắc được đẹp đẽ và an toàn  để đồng bào có đi chùa  đến  viếng càng thêm tin tưởng  cách  mạng còn và sẽ chiến  thắng.

Việc anh  em cơ sở học sinh  có tham gia gìn giữ, sơn quét  vôi mộ cụ Phó bảng  Nguyễn Sanh Huy trong  những ngày lễ, ngày tết không  phải  đồng  chí nào cũng có tham gia, chỉ có các đồng  chí được các chú, các anh  phân công là học sinh nhà  ở gần mộ cụ Phó bảng  mới có điều  kiện tới lui thăm viếng, theo  dõi nắm  tình  hình, tổ chức  sơn quét  vôi được thuận lợi như: đồng chí Nguyễn  Văn Hồng (Năm Hải), đảng viên, nhà ở rạch Ông Đá, khi đi học ở đậu  nhà  cậu Hai Cốc tại cầu Cái Sâu cách  mộ cụ Sắc khoảng 500 thước,  Phạm Văn Chiển, Phạm Thiện  Ngôn  (Bảy Triệu),  Phạm Văn Rằng (Tư Hà), Nguyễn  Văn Hai (Nam  Phong), Đặng Văn Cần (Như Tuyết), đoàn viên, nhà ở rạch Cái Da cách mộ cụ Sắc khoảng 800 thước. Thường  ngày  chúng tôi đi học  là đi bộ ngày  hai buổi  và đi chung một  đường,  chúng tôi thường xuyên bàn  cách làm đơn đấu tranh chính trị đòi ngụy quyền Sài Gòn tổ chức hiệp thương với chính quyền Hà Nội để tổng  tuyển cử thống nhất nước  nhà  và bàn  cách  sơn quét  vôi mộ cụ Phó bảng  Nguyễn  Sanh  Huy. Ngoài ra, còn có các anh  em Nguyễn  Thanh Liêm, Trương  Văn Hỏi, đoàn viên, Nguyễn  Văn Dũng,  Nguyễn  Văn Châu  nhà  ở ngọn  Cái Tôm - xã Tân Thuận Tây lúc đi học ở đậu nhà ông bà Chín, sát trường  Lê Quí Đôn để đi học.

Tết năm  1954, bước sang năm  1955 là năm  đầu tiên anh  em học sinh chúng tôi tổ chức sơn quét  vôi mộ cụ Nguyễn  Sanh Huy. Lúc này, địch chưa  chú ý bắt bớ những ai sơn quét vôi mộ cụ Huy nên  anh em mua  vôi và sơn làm nửa chừng  bị thiếu, anh em tiếp tục đi chợ Cao Lãnh mua về làm bình  thường chưa nghĩ họ biết sẽ bắt. Năm 1955 - 1956, địch có theo dõi tìm bắt các chú, các anh  cán bộ kháng  chiến  chống Pháp  nhưng chưa  có tính  chất  gắt gao thâm độc,  chúng cũng  chưa  có ý theo  dõi bắt  bớ những ai có tham gia sơn quét  vôi mộ cụ Huy nên  Tết năm  1955 bước sang năm  1956 chúng tôi vẫn tổ chức sơn quét  vôi mộ cụ Huy an toàn.

Năm 1956, sang năm 1957, chính quyền Diệm điều tên Đặng Như Tuyết Đại úy, tiểu đoàn trưởng  từ Cần Thơ về làm Quận trưởng  Cao Lãnh. Tuyết là một tên gian ác khét tiếng, hằng ngày chúng cho  quân lính  đi ruồng bố vào vùng  sâu,  vùng  xa, vùng  căn  cứ kháng  chiến cũ để bắt bớ, tù đày cán bộ kháng  chiến  cũ mà họ cho là Cộng sản. Nhân ngày lễ, ngày tết 1956 bước sang năm  1957 Mỹ - Diệm tiếp tục tìm bắt để tra tấn, tù đày cán bộ kháng  chiến chống Pháp  còn ở lại miền  Nam  ráo riết và gắt gao hơn.  Về mộ cụ Nguyễn  Sanh  Huy ban ngày, Tuyết thường cho công an, do thám, gián điệp vào chùa  Hòa Long giả vờ đi chùa  với mục  đích theo  dõi, tìm bắt những ai có dấu hiệu sơn quét  vôi mộ cụ Huy. Ban đêm  chúng cho một  trung đội biệt kích vào đóng  trong  chùa  để tuần tra canh gác phát hiện  có ai đến sơn quét  vôi mộ cụ Huy là bắt.

Trước tình  hình đó, anh  em chúng tôi bàn  thống nhất cử anh  Nguyễn  Thanh Liêm và Trương  Văn Hỏi xin vào ở đậu  nhà  chùa  để đi học  mới có điều  kiện nắm  chắc  tình  hình phục vụ cho chúng tôi tu bổ sơn quét  vôi mộ cụ Phó bảng  Nguyễn  Sanh  Huy. Tuy có lúc phải sống chung với lính để nắm  sơ hở của chúng phục vụ cho anh em sơn quét  vôi mộ cụ Huy, nhưng lần này chúng canh giữ gắt gao hơn, không  có sơ hở. Ngày 24, 25 tháng Chạp, tết đến  nơi mà anh  em chưa  tổ chức sơn quét  vôi được. Anh em bàn  thống nhất hùn  tiền nhau mua  rượu thịt nhờ các anh  lính quen mời bọn  chúng đến  nhà  Bác Ba (chị Xoa) là cơ sở ta, cách mộ cụ Huy khoảng 300 thước tổ chức ăn nhậu để anh em làm nhiệm vụ sơn quét vôi mộ cụ Huy. Khi bọn  chúng kéo nhau đi ăn nhậu, anh  em ở nhà  tổ chức  sơn quét  vôi mộ cụ Huy, nhưng anh em tính làm nhanh, chủ quan không tổ chức canh gác báo động để anh em rút, khi bọn chúng đi về tới ngoài đường  lộ mà anh em không  hay, bọn chúng thấy có bóng  đèn  pin anh  em đang  làm thì không  dám  tiếp  cận,  từ ngoài  đường  lộ chúng cho nổ súng xối xả vào chỗ anh  em đang  làm, rất may không  có đồng  chí nào bị trúng đạn  mà chạy về điểm  hẹn  an toàn.  Chúng  không  có căn cứ chứng  lý để bắt anh  em đàn  áp, nhưng có nghi ngờ anh  em học sinh làm việc này.

Năm học 1957 - 1958, để hăm  doạ, đàn  áp anh  em học sinh tổ chức sơn quét  vôi mộ cụ Nguyễn  Sanh  Huy, khoảng tháng 10 năm  1957, quận trưởng  Đặng  Như Tuyết vào tại lớp đệ Ngũ trường  Lê Quí Đôn  trong  lúc anh  em  đang  học  có nhiều lời lẽ thô  bạo  hăm  doạ, đàn  áp. Y nói y bắt được có tài liệu chứng  cứ y không  để sống quá 6 tiếng đồng  hồ. Nhưng anh  em không  sợ. Tết năm  1957 bước sang  1958, anh  em vẫn mưu  trí, khôn  khéo  tổ chức thực  hiện  sơn quét  vôi mộ cụ Huy. Tết năm  1958 bước sang 1959, anh  em còn đi học vẫn ở trong  chùa,  mưu  trí tổ chức sơn quét  vôi mộ cụ Huy.

Đặc biệt, Tết năm  1959 - 1960 và năm  1960 bước sang  năm  1961, chúng tôi đã học hết chương trình bậc trung học và đã nghỉ học, không  còn ở chùa  cạnh mộ cụ Huy nữa để làm nhiệm vụ sơn quét  vôi mộ cụ Huy như  hằng  năm. Do đó, chúng tôi liên hệ với đồng  chí Bảy Nhàn, Huyện uỷ viên phụ  trách  các xã Hòa - Đông - Tây xin hai tổ du kích của xã Hòa An và Tân Thuận Đông (tám  đồng  chí) và một  tổ đặc công (bốn  đồng  chí) có bố trí trái nổ và súng canh phòng lúc anh  em làm nhiệm vụ sơn quét  vôi mộ cụ Huy khi phát hiện  địch đi tuần tra thì cho  nổ trái  và súng  để anh  em  rút  an toàn.  Từ ngày rằm,  mười  sáu  tháng chạp  gần đến  tết, chúng tôi cử ba anh  em học sinh  hợp  pháp đến  ở nhà  chú  Ba Tiễn bên kia mương lộ cách mộ cụ Huy khoảng 100 thước,  giả vờ đánh đáo lạc và có khi phải  đi cắt cỏ cho bò ăn sát mộ cụ Huy để nắm  tình  hình. Khi thuận lợi, vừa khuất mặt trời, chúng tôi cho  lực lượng đặc công  và du kích chiếm lĩnh  điểm  bố trí canh gác để anh  em chúng tôi làm nhiệm vụ. Không có năm  nào chúng phát hiện.

Năm 1960 - 1961, Mặt trận  Dân tộc Giải phóng miền  Nam Việt Nam và của tỉnh  ra mắt đồng bào lãnh đạo cách mạng. Phong trào cách mạng của nhân dân các nơi nổi lên mạnh, diệt ác, phá kềm mở rộng vùng giải phóng mạnh mẽ, tuy chúng không phát hiện chúng tôi làm cụ thể nhưng chúng cho chúng tôi thân cộng sản. Đầu tháng 3 năm  1961, chúng cho lính vây nhà  bắt  Chiển,  Ngôn,  Rằng để đàn  áp và sau đó chúng tiếp  tục vây bắt  Hai, Cần nhưng chúng tôi đều trốn  thoát và thoát ly vào công tác kháng  chiến. Tiếp đó, chúng cũng nghi ngờ anh  em học sinh là cơ sở cách mạng, tìm bắt anh  Huệ, Lớn, Cảnh,  Đáng, Khiêm, Ngươn và một số anh em khác nhưng anh em thoát ly vào công tác kháng  chiến. Riêng anh Phạm Văn Thuận (Út Thuận) quê ở xã Tịnh Thới vì ở xa, chúng tôi không  có yêu cầu bố trí anh  tham gia tu bổ, giữ gìn mộ cụ Huy. Tuy vậy, trong  số cơ sở học sinh,  anh  cũng bị địch tìm bắt  để đàn  áp. Đầu năm  1962, anh  có thoát ly vào công  tác cơ quan của anh  Tư Hữu sau đó anh bị bắt lúc địch càn vào xã Nhị Mỹ vào mùa  nước năm  1962. Sau địch thả về anh ở lại tại chợ Cao Lãnh và sống ở đây.

Sau khi anh  em chúng tôi thoát ly hết, giao việc tu bổ, giữ gìn mộ cụ Nguyễn  Sanh Huy cho đồng  chí Năm Hải, Bảy Triệu còn bám  xã hoạt  động  làm nhiệm vụ này, kết hợp với cơ sở hợp  pháp của bà con khu vực luôn  thực  hiện  tốt đến  ngày giải phóng hoàn toàn  miền Nam,  nước nhà  thống nhất ngày 30 tháng 4 năm  1975. Mộ cụ Nguyễn  Sanh  Huy tuy có bị hư hại vì địch ném  bom năm  Mậu Thân và vì thời gian nhưng vẫn giữ nguyên vẹn nấm  mộ.

Phạm Văn Đoàn

Giới thiệu Cổng Thông tin | Quảng cáo | Sơ đồ
Đơn vị quản lý: Văn phòng UBND Tỉnh
Trụ sở: số 12, đường 30/4, phường 1, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
Điện thoại: 0277.3851431 - 0277.3853744, Fax: 0277.3851615, Email: banbientap@dongthap.gov.vn
Số lượt truy cập: