trang mobile trang fb cong thong tin trang fb cong thong tin

HỒI KÝ 100 NGÀY TẬP KẾT CHUYỂN QUÂN TẠI CAO LÃNH

Cỡ chữ : A- A A+
Thanh Mỹ - Lửa đã bùng lên từ dạo ấy

Quê tôi vốn ở huyện Cái Bè, Tiền Giang,  nhưng dòng  đời đẩy đưa,  xếp đặt  thế  nào lại hóa  ra tôi trở thành một  người dân  cố cựu của xã Thanh Mỹ (Tháp  Mười- Đồng Tháp)  cho đến  tận  bây giờ. Sự thể ấy như  vầy: năm  tôi 16 tuổi  (1946), quê  tôi bừng bừng phong trào kháng  chiến  chống Pháp; tôi đi theo cách mạng cứ như một chiếc thuyền con trôi theo  dòng  nước  đang  cuộn chảy ấy. Ở đây, do là người có ít nhiều chữ nghĩa,  tôi được tổ chức bố trí cho theo  học ngành y tế, sau đó về công tác ở Quân  y xá của Khu. Năm 1954, khi thực  hiện  Hiệp định  Genève,  cũng  theo  sự sắp xếp của tổ chức,  tôi có tên  trong danh sách  tập  kết ra Bắc để sang  Trung  Quốc  học  tiếp  lên bác  sỹ, nhưng lúc đó cha  đột nhiên qua  đời, nhà  tôi lâm vào cảnh mẹ già, con côi. Ông Hai Minh,  biết vậy mới kêu tôi tới, nói: “Thôi, cứ yên tâm ở lại đây, tổ chức sẽ tính sau!” Vậy là, không  lâu sau đó, tôi được bố trí vô xã Thanh Mỹ làm công tác tôn giáo vận trong  vai một  anh  giáo làng dạy mấy lớp vỡ lòng cho đám  trẻ nhỏ.  Cuối năm  1957, khi chánh quyền Ngô Đình Diệm dần được củng cố bằng  các đồn  bót mọc đầy khắp  nơi, tôi được tổ chức đưa vô hoạt  động  nội tuyến ngay ở cái đồn  chợ Vinh Huê đây.

Có biết bao điều đã xảy trong  cái khoảng thời gian vừa tròn  hai năm  kể từ ngày tôi bước chân vô đồn  giặc với cương  vị là một  uỷ viên thư  ký, trưởng  y tế hương  thôn, kiêm  phụ trách  y tế đồn, cho đến ngày Thanh Mỹ được giải phóng?  Chắc chắn là rất nhiều, tôi không sao  nhớ  xuể. Tôi chỉ xin kể ra đây vài chuyện nho  nhỏ  mà  bản  thân đã làm  được  trong điều  kiện hết sức khó khăn  của một  người làm công tác nội tuyến thôi.  Bởi khi ấy, nhiệm vụ được  giao của tôi là phải  làm sao vừa lấy được  lòng tin của địch,  vừa tận  dụng  cơ hội giúp cho đồng đội, đồng chí bên ngoài phát triển  phong trào cách mạng, tiêu diệt địch khi có thời cơ. Tôi biết, cùng  làm nội tuyến trong  đồn  còn có đồng  chí Năm Một giữ cương  vị Xã đoàn phó,  đồng  chí Tư Liễu phụ  trách  hộ tịch, có thể dễ dàng  hỗ trợ lẫn nhau, nhưng chỉ cần một  sơ suất  nhỏ  là có thể nguy hiểm  đến  tính  mạng bất cứ lúc nào.  Có lần, để tạo điều kiện cho anh Hai Mạnh lúc đó là Trưởng Ban kinh tài của ta được thuận lợi hơn trong việc đi thu thuế gây quỹ cho cách mạng, tôi mạo  hiểm  giả chữ ký của tên uỷ viên cảnh sát Hồ Văn Phước,  cấp cho anh  một  tờ giấy đánh máy có dòng  chữ: ông Mạnh được quyền đi ban  đêm  để tuần tra bảo vệ trật tự, đề nghị các đơn vị giúp đỡ ông hoàn thành nhiệm vụ. Không biết  Hai Mạnh đã sử dụng  tờ giấy nầy được  kết quả  thế nào,  mà một  tối nọ, hứng chí sao đó, anh  mang theo  cả cây súng  Colt lội bộ dài vô xóm Kinh Ba, bị dân  vệ bắt giữ, lục xét trong  người và lấy luôn  cái bóp,  biểu nhau: về giao cho ông uỷ viên thư ký xem, để làm giấy phúc trình, mai giải lên quận trưởng. Sáng hôm sau, tôi vô đồn, mở bóp của anh ra xem, giật mình khi thấy có ba, bốn  tờ biên  lai thu thuế có ghi tên bà con mình ở chợ đóng tiền  cho ta. Thứ nầy mà vô tay thằng uỷ viên cảnh sát, thì những người có tên ở đây sẽ bị bắt bớ, khảo tra là cái chắc. Tôi nghĩ vậy nên  lẹ tay đút tọt nó vô túi quần. Vừa xong thì tên Phước  tới. Nó mở bóp ra xem tới xem lui rồi đập  tay xuống bàn  cái rầm.  Tôi biết chắc còn có chuyện gì không  ổn nữa  đây, bèn  lên tiếng  ngay: “Gì vậy anh  Tư?”. Nó hầm  hầm  đưa cái tờ giấy tôi làm giả cho Hai Mạnh ra: “Tui làm việc với anh  có ngày đứt đầu nè!” Tôi hơi núng, nhưng cũng làm ra vẻ cứng: “Ờ, chữ nầy do tui đánh máy, mà tui làm dưới sự chỉ đạo của Hội đồng  dân  chính chớ, anh  biểu  tui mới viết, chữ ký tên  anh  ký, có đóng  dấu  đàng hoàng, chắc anh  quên hay sao?”. Nó không  nói gì thêm và có lẽ sợ phiền phức  sao đó, liền vò nát tờ giấy liệng xuống đất luôn.

Lần khác, một buổi sáng như thường lệ, tôi vô đồn thì nghe chuyện: tay Xã đoàn phó Tư Lự đêm qua dẫn lính dân vệ đi ruồng bố ở ấp Lợi An đã bắt được một người đàn ông lạ mặt bị tình nghi là Việt cộng giả dạng dân thường đi thăm bà con về họat động ở vùng nầy. Đêm qua  chúng đã tra tấn anh  mấy lượt nhưng chưa  khai thác  được gì. Tên cảnh sát Phước  tới gặp tôi, biểu: “Tui mắc  dẫn  lính đi ruồng vô trong  kia. Ông thư ký coi làm phúc trình cho thằng Năm giải lên Quận  trưởng, để cái thằng đó trốn,  ở tù chết  mẹ à!”. Tôi ừ hử cho qua chuyện, trong  bụng  còn chưa  biết tính  sao, vì quả  tình  tôi chưa  biết người đàn  ông bị bắt ấy là ai, có quan hệ với ta như  thế nào? Chuyện nầy chắc  phải  bàn  với đồng  chí Năm Một mới xong - tôi nghĩ. Nhưng sao giờ nầy chưa thấy chú ấy đến cà? Thật may là chỉ lát sau, khi tên Phước cùng Tư Lự dẫn lính ra khỏi đồn thì có một người quen ở ngoài chợ vô kiếm tôi, nói nhỏ  là có thơ của chú Năm Một gởi. Tôi mở tờ giấy nhỏ  có dòng  chữ chú ghi: yêu cầu tìm cách  thả anh  Lê Quang  là cán bộ Đại đội 272, Tiểu đoàn 502. Tôi hơi rối trí: làm cách nào có thể qua mặt được thằng cảnh sát để thả người đây? Cách nào cũng phải liều, tôi đắn đo giây lát rồi xách theo  cái len và bọc cốm chùi vừa mua  khi nãy ra chỗ anh  Lê Quang  lúc nầy đang  ngồi bần  thần bên  gốc cây trứng  cá trong  sân đồn.  Giả vờ như  đang  tiếp xúc lấy lời khai đối tượng,  tôi nói nhỏ  với anh:  “Tụi nó định  giải anh  về quận. Tôi đang  tìm cách thả anh.  Anh nhớ  lời tui dặn  vầy: tụi nó có hỏi gì anh  cứ ừ cứ dạ hết nghen, hỏi Cộng sản cũng  dạ mà  lính  Bình Xuyên cũng  ừ đại, cứ lơ ngơ láo ngáo  như  người  mất  hồn  vía vậy. Còn giờ thì anh  giữ gói cốm  nầy, đói thì ăn, khát  thì múc  nước  lu uống,  khỏe  thì lấy leng xủi cỏ, mệt thì cứ nằm  đại dưới gốc cây ngủ...”. Xế, cảnh sát Phước về, nhìn thấy Lê Quang vẫn còn đó, y chửi dài từ cửa đồn  chửi vô: “Trời ơi, làm việc kiểu gì mà từ sáng tới giờ biểu phúc trình dẫn lên quận cũng không  làm, tới giờ nó còn ở đây...”. Tôi làm thinh cho y chửi hả bớt cơn giận. Đợi y tắm  rửa xong, tôi mới lên tiếng: “Tui tính  đợi anh  về coi làm gì thì làm, chớ phúc trình lên quận mà cái kiểu thằng cha nầy tui không  dám  làm. Vì hỏi Bình Xuyên nó cũng  ừ, cộng sản nó cũng  dạ. Giải lên đây rồi ở trển  nói mình đưa thằng khùng ra, trên khiển  trách  Hội đồng xã thì sao? Tui sợ mất uy tín. Tui không  dám  giải đâu!”. Nghe tôi nói vậy, y có vẻ bán  tín bán  nghi, suy nghĩ thêm giây lát rồi bước ra chỗ Lê Quang,  lớn tiếng  hỏi: “Mày Bình Xuyên hả?”. “Dạ!” “Mày vô đó hồi nào?”. “Dạ, hồi đó đó!”. “Mày có theo  Cộng sản không? “Dạ”. “Theo hồi nào?”. “Dạ, hồi đó!”... Cứ vậy, y nổi khùng, đá cho Lê Quang  mấy đá: “Đồ thằng khùng, đi đâu  đi hắt cho rồi!”...

Bữa ta diệt đồn  Thanh Mỹ, gặp tôi, Lê Quang  mừng  tới mức cứ ôm cổ mà cắn: “Trời ơi, tôi thương ông quá trời!”.

Chuyện ta diệt đồn  Thanh Mỹ như thế nào, chắc có nhiều người đã biết, đã kể ra thành sách vở rồi, tôi không  thích  dài dòng,  nhưng ký ức về những ngày Thanh Mỹ lúc nào cũng như  muốn bùng  lên thành ngọn  lửa tiêu diệt kẻ thù,  thiêu  cháy đồn  bót giặc, cứ chộn rộn trong  tôi như  mới ngày hôm  qua.

Cái tin quân ta chiến  thắng giòn giã ở Giồng Thị Đam - Gò Quản  Cung khiến  cho nhiều anh  em đồng  chí và bà con Thanh Mỹ nức lòng, muốn sớm một trận  ăn thua đủ với kẻ thù gieo nhiều tội ác bấy nay. Một ngày khoảng cuối tháng 10- 1959, nghe  tin Chi bộ mật  của chúng tôi đã họp  bàn  với lực lựng của  Tiểu đoàn 502 kế hoạch tiêu  diệt  đồn  nầy, tôi nói với anh  Tư Lân lúc đó là Bí thư chi bộ: “Đã tính  diệt đồn  thì phải  quyết  tâm  cho được, chớ không  tui không  ở đây được nữa, thoát ly luôn  à!”. Anh gật đầu  và phân công tôi tìm cách đưa đặc công  vô đồn  để điều  nghiên cách  bố phòng. Tôi hứa sẽ dẫn  anh  em đi ban  ngày để điều  nghiên cho kỹ, đánh mới chắc  ăn. Sau đó mấy ngày, đợi khi tay uỷ viên cảnh sát dẫn  lính vô Kinh Ba, chỉ còn Năm Bảo và vài tên dân  vệ ở lại canh đồn,  tôi sáp lại chỗ nó: “Bữa nay mày ở nhà gác há, tao có mấy thằng bạn bắt rắn hổ rất giỏi, cho tụi nó vô đây bắt vài con nhậu chơi”. Nó gật đầu:  “Làm thì làm!”. Tôi cho gọi và đưa hai chiến  sĩ đặc công đi một  hồi qua  hết các trạm  gác, một  anh  khều  tôi: “Công việc của anh  tốt rồi, chúng tôi đã hoàn thành nhiệm vụ, chừng  nào đánh sẽ cho anh  hay trước ba ngày để phối  hợp”. Tôi cảm thấy vừa mừng,  mà cũng  lo không  biết phối  hợp kiểu vầy đánh có ngon  không?

Sáng hôm  sau, tôi lên Cao Lãnh họp ngành y tế theo  yêu cầu của tay Đại diện xã. Chiều, tôi tranh thủ quá giang xuồng của bà con riết về để bàn tính chuyện phối hợp đánh đồn với lực lượng Tiểu đoàn 502. Vừa về tới bến, chú Năm Một ngoắc  tôi lên hỏi: “Mày hứa với anh em ở trỏng  sao, mà ở trỏng  nói tối nay diệt đồn  đó?”. Tôi hỏi: “Vậy chớ, chú sắp gác trong đồn  sao rồi?”. “Tao sắp gác rồi mới được cái thơ, bí lối rồi”. Bí thiệt,  có mấy tay ác ôn hiếu chiến  giữ đồn  thì đánh khó ăn lắm. Tôi vọt liền vô Cống Kho, tìm cách  gặp anh  Mai Phú lúc đó là Chánh trị viên Tiểu đoàn thường theo Đại đội 272 hoạt động ở vùng nầy. Gặp anh, tôi tỏ ý bực dọc: “Hôm trước hai anh đặc công hứa là chừng  nào đánh cho tui hay trước ba ngày, giờ sắp gác toàn  mấy thằng ác ôn thì làm sao đánh được!”. Anh đáp: “Việc nầy có gì để kiểm điểm  sau. Giờ bộ đội về tới rồi, kế hoạch đã lên. Bể vầy, mấy anh  tính  sao thì tính, mà phải  diệt cho được thằng Chủ tịch Lê Đoan  (Chủ tịch Khu bình  định  1 Cao Lãnh) hổm rày về chỉ đạo ở xã nầy. Đây là nghị quyết  quân sự”. “Được rồi, ở ngoài  mấy anh  cứ đánh cho  rát, ở trong  để tôi tính”.  Tôi trở vô đồn  với hai con  vịt, nói với chú  Năm  Một cho  tụi lính nấu  cháo  nhậu chơi. Tụi lính xăng xái làm vịt nấu  cháo  liền. Nhân lúc bọn  chúng sơ ý, tôi bỏ nguyên tuýp thuốc ngủ Gạc-đê-nal cà nhuyễn vô nồi cháo  đang  sôi và đinh  ninh bọn chúng sẽ ngủ li bì, mặc sức cho ta hành sự. Ấy nhưng ăn nhậu xong một hồi mà chẳng thấy  gì, tôi mới sực nhớ:  thứ thuốc nầy để lâu trong  nước  nóng  sẽ bay hơi không  còn tác dụng.  Sắp tới giờ hợp đồng,  tôi lủi vô dãy nhà phía sau tìm cách khóa cửa kho súng và nấp vào một  cánh vách gần chỗ tên Lê Đoan  đang  nằm  ngủ trên  ghế bố. Khi tiếng súng  trong, ngoài  nổ ran, Lê Đoan  bật dậy chạy đến  kho súng,  đạp  cửa ầm ầm. Tôi bợ súng  chìa ra kẻ hở đả cho nó một  phát ngã nhào. Xong, tôi lẻn riết ra phía  trước...

Vụ diệt đồn bất thành. Cái chết của tên Chủ tịch khu bình định  được chúng tổ chức điều tra ráo riết. Tôi bị chúng xem là một  trong  những nghi vấn, nên  cũng  thấy lo, báo với chi bộ cho phép vọt vô phía  trong.  Mấy ngày sau, tôi nhận được tờ giấy của Tư Lân viết: Đồng chí chưa  bị lộ, tiếp tục bám  trụ cho tới khi diệt xong đồn.  Tôi yên tâm  được phần nào. Rồi sự việc cũng  lắng dần.

Rút kinh  nghiệm từ cái vụ tấn  công  bất  thành như  tôi vừa kể, trận  ta diệt  đồn  và giải phóng xã Thanh Mỹ sau đó khoảng 2 tháng (đêm  24- 25/ 12/1959)  được chuẩn bị phối hợp chặt chẽ hơn. Chuyện nầy do các đồng  chí lãnh đạo chi bộ và lực lượng của Tiểu đoàn 502 bàn  tính  thế nào  tôi không  rõ lắm. Tôi được  giao nhiệm vụ tìm cách  khóa  bớt võ khí của địch và làm ám hiệu cho bộ đội bên ngoài tấn công. Đêm ấy, trong  đồn cũng được tổ chức nhậu nhẹt lu bù. Bọn lính nhiều đứa gật gà gật gưỡng,  súng  ống để lung tung.  Nửa đêm, tới phiên được sắp gác, tôi lẻn ra phía ngoài mở cửa rào rồi khép hờ lại đó, tranh thủ trở vô gom được bốn, năm  khẩu súng của mấy tên lính ngủ say đem giấu vào một góc nhà. Xong, tôi ra lô cốt ngồi châm một  điếu  thuốc, rít liền ba hơi dài rồi búng  tàn  bay cao ra ngoài. Lập tức, từ những lùm cây ngoài kia tôi thấy xuất hiện  vài ba bóng  người nhanh nhẩu tiến về phía  tôi. “Anh Tư hả?”. “Ừ, cho anh  em vô nhanh đi! Tụi nó ngủ say gần hết rồi. Đi sát theo  tui nghen!”.  Súng nổ. Bọn địch không  kịp trở tay. Ta diệt ngay 5 thằng ác ôn còn chưa kịp tỉnh  hồn.  Số lính còn lại được ta gom về một  chỗ chờ nghe  giáo dục.

Đêm  ấy, lửa đã bùng  lên đốt sạch  những tham vọng mà kẻ thù  bấy nay hằng  mong  áp đặt lên vùng đất nầy. Lửa cháy lên từ lòng căm thù, từ khát vọng tự do của người dân Thanh Mỹ không  bao giờ khuất phục kẻ thù.  Chính  vì thế mà sau nầy, địch dù có bạo tàn,  nham hiểm  đến  đâu,  Thanh Mỹ vẫn là vùng đất của cách  mạng. Vùng đất anh  hùng.

Nguyễn Việt Thanh (Trọng Quý thể hiện)

Giới thiệu Cổng Thông tin | Quảng cáo | Sơ đồ
Đơn vị quản lý: Văn phòng UBND Tỉnh
Trụ sở: số 12, đường 30/4, phường 1, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
Điện thoại: 0277.3851431 - 0277.3853744, Fax: 0277.3851615, Email: banbientap@dongthap.gov.vn
Số lượt truy cập: