trang mobile trang fb cong thong tin trang fb cong thong tin

ĐỊA CHÍ TỈNH ĐỒNG THÁP

Cỡ chữ : A- A A+
Giai đoạn 1945 - 1975

Trong 30 năm chiến tranh, với hình thức, qui mô và cường độ ngày càng ác liệt, nhiều diễn biến phức tạp đã ảnh hưởng, tác động đến sự phân bố dân cư và phát triển dân số.

Cuối năm 1945 đầu năm 1946 thực dân Pháp quay trở lại đánh chiếm Sa Đéc. Thị xã, các vùng tập trung dân cư là mục tiêu trước nhất của chúng. Từ Vĩnh Long, giặc Pháp tiến lên đánh chiếm Sa Đéc, vì vậy, từ chợ Cái Tàu Hạ, Nha Mân (Châu Thành), rồi thị xã Sa Đéc và các nơi “thành thị”, đồng bào phải tản cư vào vùng nông thôn là vùng kháng chiến - vùng tự do.

Cản bước tiến của giặc Pháp, nhân dân vùng Châu Thành và các nơi thực hiện khẩu hiệu “vườn không, nhà trống”, “tiêu thổ kháng chiến”. Hầu như những nơi tương đối sung túc, đông dân, qua các cuộc càn quét, ruồng bố của giặc Pháp và tay sai đều bị tàn phá không thương tiếc.

Thực hiện chủ trương của kháng chiến là bao vây, phong tỏa thành thị, vùng địch chiếm đóng, nhân dân vùng nông thôn, tự do không trao đổi buôn bán, tiếp tế lương thực hàng hóa cho vùng giặc. Trong vùng kháng chiến, ruộng vườn lại được khai mở thêm, sản xuất tự túc và cung cấp cho lực lượng kháng chiến được đẩy mạnh, nhưng cũng thường xuyên phải đối phó với quân giặc.

Tình hình dân cư có nhiều thay đổi, xáo động trong những năm đầu kháng chiến. Từ những nơi giặc Pháp chiếm đóng, nhân dân ta chạy vào vùng nông thôn kháng chiến, có khi di chuyển sang các tỉnh lân cận. Trước những cuộc càn quét, ruồng bố, tàn sát của giặc, chỉ một bộ phận dân chúng chạy ra vùng thành thị, còn đa số vẫn ở lại vùng tự do.

Để tiến hành “bình định”, giặc Pháp còn dùng nhiều thủ đoạn thâm độc, chúng lợi dụng các tôn giáo để kích động, gây thù hằn, tạo nên những cảnh tương tàn sát hại lẫn nhau giữa người Việt với người Việt. Chúng phân chia khu vực, giao cho các “lực lượng giáo phái” chịu hợp tác với chúng, tiếp tay với chúng để kiểm soát chặt chẽ nhân dân trong vùng...

Cho đến năm 1954, trên địa bàn của tỉnh Đồng Tháp ngày nay, những số liệu về dân số có thể phân làm hai vùng: vùng Việt Minh kiểm soát và vùng thực dân Pháp và tay sai kiểm soát. Khi thành lập quận Phong Thạnh Thượng, rồi tỉnh Phong Thạnh (địa bàn Hồng Ngự, Tam Nông, Thanh Bình ngày nay), số liệu báo cáo của chính quyền tay sai Pháp là:

- Quận Phong Thạnh Thượng có số dân là 28.500 người, và 1974 dân di cư từ nơi khác tới.

Tỉnh Phong Thạnh có số dân là 46.430 người (trong đó có 147 Hoa kiều, 5 người Khơme). Còn dân số của huyện Cao Lãnh phỏng độ trên dưới 70.000 người, quận Lấp Vò khoảng 30.000 người[1].

Trong những báo cáo này chúng cũng thừa nhận rằng nhiều làng, ấp trong vùng kháng chiến không thể kiểm soát được.

Như vậy trên địa bàn của tỉnh Đồng Tháp ngày nay, vào năm 1954 có khoảng 250.000 người.

Sau khi hòa bình lập lại, năm 1954, nhân dân khắp nơi vui mừng đón nhận thắng lợi của chín năm trường kỳ gian khổ kháng chiến chống Pháp, ra sức thực hiện các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng, tiếp tục cuộc đấu tranh buộc kẻ địch nghiêm chỉnh thực hiện hiệp định Giơ-ne-vơ.

Phía Nam, thị trấn Cái Tàu Hạ (xã Phú Hựu huyện Châu Thành) được chọn làm điểm tập kết 7 ngày trước khi chuyển quân về Cao Lãnh là nơi tập kết 100 ngày của khu Đồng Tháp Mười để chuyển quân ra Bắc.

Trong lúc những người kháng chiến vừa chuẩn bị tập kết, vừa tổ chức, vận động nhân dân ở lại cùng nhau đoàn kết giữ gìn thành quả cách mạng đã giành được thì chính quyền Ngô Đình Diệm, tay sai của đế quốc Mỹ ra sức phá hoại hiệp định Giơ-ne-vơ.

Ngay cuối năm 1954, bọn tay sai đã bắt bớ giam cầm hàng trăm người ở Thanh Bình, Cao Lãnh và nhiều nơi khác. Tiếp theo là những cuộc đàn áp khủng bố những người yêu nước, kháng chiến.

Hai mươi mốt năm (1954 - 1975) được đế quốc Mỹ hà hơi tiếp sức, sử dụng làm công cụ để biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới, chính quyền Sài Gòn đã thực hiện nhiều chính sách dân cư nhằm phục vụ ý đồ “bình định”, lấn chiếm, xóa bỏ vùng căn cứ kháng chiến. Kèm theo chính sách “diệt cộng” là những “quốc sách” ấp chiến lược, khu trù mật, khu dinh điền... thực chất là nhằm gom dân, di chuyển, tập trung để làm xáo trộn, thay đổi địa bàn hoạt động của những người cách mạng.

Ở Đồng Tháp Mười với ý đồ chia cắt, bóc lõm vùng căn cứ kháng chiến, ngăn chặn đường di chuyển của lực lượng cách mạng, ngay từ cuối những năm 1950, Ngô Đình Diệm đã buộc hàng chục ngàn đồng bào miền Trung (Quảng Nam, Quảng Ngãi...) vào lập các “khu dinh điền”. Từ Giồng Sa Rài (huyện Tân Hồng ngày nay) cho đến Gãy Cờ Đen (huyện Tháp Mười ngày nay), những khu dinh điền mọc lên. Từ cuối năm 1959 các quận Mỹ An, Đồng Tiến được thành lập nhằm khống chế khu vực Đồng Tháp Mười.

Tài liệu trước năm 1975 cho biết dân số của hai tỉnh Kiến Phong và Sa Đéc như sau:

 

Sa Đéc (1973)

Kiến Phong (1974)

Cộng hai tỉnh

Dân số chung

318.556

445.599

764.155

Trong đó:-Việt

314.600

443.358

757.958

-Việt gốc Hoa

3.907

1.581

5.488

-Việt gốc Miên

30

650

680

-Ngoại kiều

19

10 (Chăm)

29

 

Giới thiệu Cổng Thông tin | Quảng cáo | Sơ đồ
Đơn vị quản lý: Văn phòng UBND Tỉnh
Trụ sở: số 12, đường 30/4, phường 1, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
Điện thoại: 0277.3851431 - 0277.3853744, Fax: 0277.3851615, Email: banbientap@dongthap.gov.vn
Số lượt truy cập: