Ngày  06/4/2026, Chính  phủ đã ban  hành  Nghị định số 131/2026/NĐ-CP  quy định chi tiết khoản 3 Điều 160 Luật Tư pháp người chưa thành niên[1] về việc  sử dụng kinh phí từ Quỹ Bảo trợ trẻ em cho người chưa thành niên là bị hại (Nghị định số 131/2026/NĐ-CP). Theo đó, Nghị định quy định một số nội dung nổi bật như sau:

1. Về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

- Nghị định số 131/2026/NĐ-CP quy định về nguyên tắc, điều kiện, mức kinh phí và trình tự, thủ tục tạm ứng, thanh toán, hoàn trả, quyết toán kinh phí từ Quỹ Bảo trợ trẻ em cấp tỉnh, Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam (sau đây gọi chung là Quỹ Bảo trợ trẻ em) cho người chưa thành niên là bị hại bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe cần phải cứu chữa kịp thời nhưng người bồi thường chưa thể thực hiện bồi thường ngay.

- Nghị  định số 131/2026/NĐ-CP áp dụng đối với Quỹ Bảo trợ trẻ em, người chưa thành niên là bị hại, người bồi thường, người có nghĩa vụ bồi thường, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ quan, tổ chức, cá nhân, gia đình có liên quan đến hoạt động tư pháp người chưa thành niên.

2. Điều kiện để sử dụng kinh phí từ Quỹ Bảo trợ trẻ em[2]

Việc sử dụng kinh phí từ Quỹ Bảo trợ trẻ em được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau đây:

- Người chưa thành niên là bị hại bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe đang trong tình trạng cấp cứu cần phải cứu chữa tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để ngăn ngừa các hậu quả nghiêm trọng;

- Người bồi thường chưa thể thực hiện bồi thường ngay (người bồi thường là hộ nghèo; hộ cận nghèo; đã chết; bỏ trốn hoặc chưa xác định được người thực hiện hành vi phạm tội).

3. Kinh phí sử dụng từ Quỹ Bảo trợ trẻ em cho người chưa thành niên là bị hại[3]

- Mức kinh phí sử dụng từ Quỹ Bảo trợ trẻ em cho người chưa thành niên là bị hại bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe cần phải cứu chữa kịp thời căn cứ trên chi phí khám bệnh, chữa bệnh cho người chưa thành niên là bị hại, không bao gồm các chi phí khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu, các chi phí được bảo hiểm y tế chi trả (nếu có), nhưng không quá 100 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định cho một người chưa thành niên là bị hại.

- Hằng năm, Quỹ Bảo trợ trẻ em lập dự toán kinh phí hỗ trợ khám bệnh, chữa bệnh cho người chưa thành niên là bị hại trong tổng dự toán hoạt động của đơn vị theo quy định hiện hành.

4. Hồ sơ đề nghị tạm ứng kinh phí bao gồm các tài liệu sau đây[4]:

- Giấy đề nghị hỗ trợ theo Mẫu 01 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị  định  số  131/2026/NĐ-CP.

- Văn bản xác nhận của UBND cấp xã đối với các trường hợp người bồi thường là hộ nghèo, cận nghèo hoặc đã chết.

- Văn bản xác nhận của cơ quan Công an đang thụ lý vụ việc đối với thông tin về bị hại và các trường hợp người bồi thường bỏ trốn hoặc chưa xác định được danh tính.

- Giấy đề nghị tạm ứng chi phí khám bệnh, chữa bệnh (theo Mẫu số 03).

Quy trình từ khâu tiếp nhận đến khi tạm ứng kinh phí thường chỉ mất từ 1-2 ngày làm việc cho mỗi bước xác nhận.

5. Về việc hoàn trả kinh phí cho Quỹ Bảo trợ trẻ em hoặc ngân sách nhà nước[5]

- Người có nghĩa vụ bồi thường thực hiện hoàn trả kinh phí cho Quỹ Bảo trợ trẻ em ngay khi có khả năng. Trường hợp Quỹ Bảo trợ trẻ em đã được quyết toán với ngân sách nhà nước thì người có nghĩa vụ bồi thường thực hiện hoàn trả kinh phí cho ngân sách nhà nước. Việc hoàn trả có thể được thực hiện trong quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử hoặc từ ngày bản án của Tòa án có hiệu lực.

- Quỹ Bảo trợ trẻ em cấp Giấy xác nhận hoàn trả kinh phí theo Mẫu số 04 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này cho người có nghĩa vụ bồi thường.

- Trường hợp bản án của Tòa án tuyên có nội dung liên quan đến việc hoàn trả kinh phí cho Quỹ Bảo trợ trẻ em hoặc cho ngân sách nhà nước thì cơ quan thi hành án dân sự thông báo đến Quỹ Bảo trợ trẻ em hoặc cơ quan tài chính nơi cấp kinh phí cho Quỹ Bảo trợ trẻ em.

Nghị định 131/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 25/5/2026. Nội dung quy định tại Nghị định này được áp dụng từ năm ngân sách 2026./.

Gia Ngân - Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Đồng Tháp