Ngày 31/12/2025, Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã ban hành Thông tư liên tịch số 29/2025/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC quy định về phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng (Thông tư liên tịch số 29/2025/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC).

Theo đó, những điểm mới, nổi bật được sửa đổi, bổ sung về phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý (TGPL) trong hoạt động tố tụng như sau:

1. Mở rộng đối tượng được giải thích về quyền TGPL

Thông tư liên tịch số 29/2025/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC đã mở rộng đối tượng được giải thích về quyền TGPL như: người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người làm chứng và cả phạm nhân. Đồng thời, văn bản cũng thống nhất gọi chung các đối tượng này là “người được giải thích về TGPL”. Sự mở rộng này giúp bảo đảm quyền được tiếp cận TGPL ngay từ giai đoạn sớm nhất của quá trình tố tụng, thậm chí từ khi chưa chính thức khởi tố vụ án.

Bên cạnh đó, Thông tư liên tịch số 29/2025/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC đã bổ sung “Phiếu thông tin về quyền được TGPL”, “Biên bản từ chối yêu cầu TGPL” và một số mẫu biểu mới.

2. Bổ sung quy định về hỗ trợ phiên dịch

Nếu người được giải thích về TGPL có nhu cầu phiên dịch, Trung tâm hoặc Chi nhánh có trách nhiệm đề nghị cơ quan tiến hành tố tụng hoặc cơ sở giam giữ, trại giam yêu cầu người phiên dịch.

3. Quy định rõ trách nhiệm cung cấp thông tin TGPL

Khi người được giải thích thuộc diện được TGPL hoặc tự nhận mình là người thuộc diện TGPL thì cơ quan hoặc người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải cung cấp mẫu Đơn yêu cầu TGPL để họ thực hiện. Trường hợp người dân không thể tự viết đơn, cơ quan hoặc người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm điền giúp thông tin, sau đó đọc lại cho họ nghe và yêu cầu họ ký tên hoặc điểm chỉ.

Cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm thông báo ngay bằng điện thoại hoặc phương tiện điện tử khác, đồng thời thông báo bằng văn bản và gửi kèm theo Đơn yêu cầu TGPL cho Trung tâm, Chi nhánh để thực hiện TGPL theo quy định. Trường hợp nhận được thông báo, thông tin của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thì Trung tâm, Chi nhánh có trách nhiệm kiểm tra diện người được TGPL, cử người thực hiện TGPL nếu họ là người được TGPL, thông tin lại cho cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng chuyển đến biết nếu họ không thuộc diện được TGPL hoặc không có yêu cầu TGPL.

4. Về trách nhiệm báo cáo, thống kê của các cơ quan liên quan trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp

Hằng năm, Sở Tài chính, Công an, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh gửi báo cáo kết quả triển khai Thông tư liên tịch số 29/2025/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC cho Sở Tư pháp (qua Trung tâm TGPL nhà nước). Việc báo cáo được thực hiện 02 lần/năm: lần 1 từ 01/01 đến 31/10, gồm kết quả triển khai Thông tư liên tịch này và số liệu tổng hợp theo Mẫu số 05 ban hành kèm theo Thông tư liên tịch này; lần 2 từ 01/01 đến 31/12, chỉ báo cáo số liệu theo Mẫu số 05 ban hành kèm theo Thông tư liên tịch này. Thời hạn Sở Tư pháp nhận báo cáo lần 01 là ngày 05/11; nhận báo cáo lần 02 là ngày 10/01 năm sau. (Sử dụng các biểu mẫu: Mẫu 05, 06A, 06B, 06C).

Thông tư liên tịch số 29/2025/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC có hiệu lực thi hành từ ngày 31/12/2025./.

Thế Huy - Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Đồng Tháp