Hội nghị nhằm rà soát tình hình thực hiện Kế hoạch triển khai Thỏa thuận GCM theo Quyết định số 402/QĐ-TTg ngày 20/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ; thảo luận các giải pháp nâng cao hiệu quả triển khai Thỏa thuận GCM, cũng như trao đổi về Báo cáo quốc gia của Việt Nam tại Diễn đàn rà soát di cư quốc tế (IMRF) sẽ diễn ra tại New York, Hoa Kỳ vào tháng 5/2022.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Tô Anh Dũng phát biểu tại hội nghị (Ảnh sưu tầm)

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Tô Anh Dũng chia sẻ, Kế hoạch được bắt đầu triển khai vào thời điểm hết sức khó khăn khi dịch Covid-19 bất ngờ bùng phát trên toàn thế giới cũng như trong nước. Cho đến nay, sau gần hai năm tình hình dịch bệnh vẫn hết sức phức tạp, tác động trầm trọng đến mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội và ảnh hưởng ngay lập tức đến di cư quốc tế.

Mặc dù một số quốc gia đã chuyển dịch sang xu thế mở cửa, trong đó có Việt Nam với chiến lược thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19, nhưng việc thúc đẩy di cư hợp pháp trong tình hình dịch bệnh hiện nay vẫn là điều không dễ dàng. Trong khi đó, hoạt động di cư qua các kênh không chính thức, đưa người di cư trái phép, mua bán người qua biên giới vẫn diễn ra dưới các hình thức tinh vi và phức tạp, tạo nhiều thách thức trong công tác quản lý di cư cũng như bảo vệ quyền và lợi ích của người di cư.

Đánh giá kết quả triển khai trong suốt gần hai năm qua, Thứ trưởng Tô Anh Dũng khẳng định các bộ, cơ quan, địa phương cơ bản đã tích cực, chủ động triển khai thực hiện dù còn nhiều khó khăn về điều kiện và nguồn lực, đóng góp rất quan trọng vào thành tựu tổng thể của Việt Nam trong triển khai Thỏa thuận GCM.

Chia sẻ với phát biểu của Thứ trưởng Tô Anh Dũng, bà Park Mi-Hyung, Trưởng Phái đoàn đại diện Tổ chức Di cư quốc tế cho rằng dịch Covid-19 gây rất nhiều khó khăn cho các bên liên quan, đặc biệt là đối với người di cư. Một số bị mắc kẹt ở quốc gia họ và không xuất cảnh được, một số ở nước quá cảnh và nước tiếp nhận, đồng thời cũng là một trong nhóm dễ bị tổn thương. Do vậy, các quốc gia cần phải tăng cường nỗ lực để bảo đảm di cư diễn ra một cách an toàn, hợp pháp và được hỗ trợ, bảo vệ kịp thời.

Bà Park Mi-Hyung đánh giá cao sự đóng góp tích cực của Việt Nam trong quá trình xây dựng, thông qua Thỏa thuận GCM, cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc thúc đẩy di cư hợp pháp, an toàn và trật tự, đồng thời mong muốn Hội nghị tiếp tục rà soát, cập nhật kết quả triển khai, xác định các thách thức và lĩnh vực cần phải hoàn thiện trong thời gian tới để chuẩn bị tham gia Diễn đàn IMRF vào tháng 5/2022 tới đây.

Quang cảnh hội nghị (Ảnh chụp màn hình - Mỹ Duyên)

Hội nghị gồm 2 phiên chính, tập trung vào các nội dung: cập nhật tình hình công dân Việt Nam di cư ra nước ngoài trong giai đoạn 2020-2021, rà soát tình hình thực hiện Kế hoạch triển khai Thỏa thuận GCM, giới thiệu Báo cáo của Việt Nam về rà soát tự nguyện kết quả triển khai Thỏa thuận GCM tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương; trao đổi các giải pháp nâng cao hiệu quả triển khai Thỏa thuận GCM; Đại diện Cục Lãnh sự Bộ Ngoại giao và Tổ chức Di cư quốc tế trình bày tại Hội nghị. Hội nghị đã rà soát cụ thể tình hình triển khai Thỏa thuận GCM trong năm 2021 cũng như những tiến triển đã đạt được kể từ khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch.

* Tình hình triển khai Thỏa thuận GCM của tỉnh Tiền Giang

Thực hiện Quyết định số 402/QĐ-TTg ngày 20/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai Thỏa thuận GCM của Liên hợp quốc, ngày 30/7/2020 Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang đã ban hành Kế hoạch số 197/KH-UBND triển khai Thỏa thuận GCM về Di cư hợp pháp, an toàn và trật tự trên địa bàn tỉnh Tiền Giang. Nội dung trọng tâm của Kế hoạch nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác quản lý di cư quốc tế thông qua cơ chế phối hợp chặt chẽ, thường xuyên, có sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội nhằm tạo môi trường di cư minh bạch, dễ tiếp cận, tôn trọng nhân phẩm của người di cư, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng công dân của tỉnh, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em; tăng cường phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn tình trạng người Việt Nam xuất cảnh trái phép, cư trú và lao động bất hợp pháp, vi phạm pháp luật nước ngoài trong tình hình hiện nay; đồng thời, chỉ đạo các sở, ngành có liên quan phối hợp, kiểm soát chặt chẽ các hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, tư vấn du học trên địa bàn tỉnh nhằm hạn chế các vụ việc tiêu cực liên quan đến việc đưa người lao động, học sinh, sinh viên đi làm việc, học tập ở nước ngoài... Tiền Giang là một trong 45 tỉnh, thành và 5 bộ, cơ quan ngang bộ ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Thỏa thuận GCM trong năm 2020.

Theo thống kê từ Báo cáo kết quả triển khai Thỏa thuận GCM, tính đến năm 2020 tỉnh Tiền Giang có 3.070 lao động làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng có thời hạn, thị trường chủ yếu là Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan; 128 trường hợp kết hôn có yếu tố nước ngoài, đối tượng kết hôn chủ yếu nữ công dân Việt Nam kết hôn với nam người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Xuất cảnh ra nước ngoài mục đích lao động tự do: 269 và du học: 264 trường hợp.

Số liệu lao động làm ở nước ngoài theo hợp đồng của một số địa phương trong năm 2020. Nguồn: Bộ Ngoại giao

Năm 2021, tỉnh Tiền Giang có 147 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; 19 trường hợp kết hôn có yếu tố nước ngoài; 148 trường hợp xuất cảnh mục đích lao động tự do và 287 trường hợp du học sinh đang ở nước ngoài.

Số người Tiền Giang di cư trở về trong đại dịch: năm 2020 có 1.836 trường hợp công dân di cư trở về tỉnh Tiền Giang; năm 2021 có 77 trường hợp di cư trở về tỉnh. Theo số liệu năm 2021 cho thấy, xu hướng di cư ra nước ngoài cũng như từ nước ngoài trở về địa phương của công dân tỉnh Tiền Giang giảm mạnh so với năm 2020 do tình hình dịch bệnh Covid-19 bùng phát.

Nhằm triển khai Thỏa thuận GCM về Di cư hợp pháp, an toàn và trật tự, tỉnh đã chỉ đạo các ngành chức năng tuyên truyền về chính sách, quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động khi tham gia làm việc ở nước ngoài để người lao động hiểu biết rõ về chính sách, điều kiện cũng như quyền lợi chính đáng của mình khi làm việc, sinh sống ở nước ngoài. Trong các hoạt động kết hôn có yếu tố nước ngoài, cơ quan đăng ký hộ tịch kiểm tra, phỏng vấn chặt chẽ, giải thích về phong tục tập quán cho công dân Việt Nam nhằm nâng cao nhận thức của người dân, phòng ngừa và hạn chế các hiện tượng tiêu cực trong hoạt động di cư, nhất là hiện tượng lợi dụng kết hôn, nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài để buôn bán phụ nữ, trẻ em./.

Mỹ Duyên tổng hợp