= = =

Đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc là một trong những biện pháp xử lý hành chính thuộc thẩm quyền áp dụng của Tòa án nhân dân theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành và Pháp lệnh trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân. Viện kiểm sát nhân dân kiểm sát tính hợp pháp về trình tự, thủ tục của cơ quan, tổ chức và quyết định của Tòa án nhân dân trong việc xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính; thực hiện quyền yêu cầu, kiến nghị, kháng nghị nhằm bảo đảm việc giải quyết kịp thời, đúng pháp luật, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất. Thực hiện tốt công tác này góp phần đẩy lùi tệ nạn ma túy, giữ gìn an ninh trật tự và giáo dục, cảm hóa, tạo điều kiện cho người nghiện được cai nghiện, tái hòa nhập cộng đồng, trở thành người công dân có ích cho xã hội.

Ảnh: Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 9 tại một phiên họp

Năm 2025 là một năm có nhiều biến động liên quan đến công tác xem xét, áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, như việc thay đổi thẩm quyền đề nghị sang Trưởng Công an cấp xã, việc tổ chức, sắp xếp lại bộ máy chính quyền địa phương hai cấp và sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp tỉnh (trong đó có tỉnh Đồng Tháp). Tuy nhiên, công tác kiểm sát vẫn được đơn vị triển khai thực hiện tốt, kiểm sát chặt chẽ từng hồ sơ đề nghị, đề xuất giải quyết đúng quy định pháp luật; 100% phát biểu đề xuất của Kiểm sát viên đều được Tòa án chấp nhận; không có trường hợp Tòa án phải yêu cầu bổ sung tài liệu, đình chỉ hoặc tạm đình chỉ việc xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính. Bên cạnh đó đơn vị kịp thời ghi nhận, tổng hợp những thiếu sót, vi phạm và ban hành 02 kiến nghị đến Tòa án, cơ quan liên quan.

Từ những kết quả đạt được, đơn vị rút ra một số bài học kinh nghiệm như sau:

- Thứ nhất, trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, Lãnh đạo đơn vị dành sự quan tâm cho công tác này; kịp thời triển khai, quán triệt đầy đủ các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, các thông báo rút kinh nghiệm của của Viện kiểm sát nhân dân cấp trên. Bên cạnh đó, công tác đào tạo, tự đào tạo cũng cần được quan tâm; chú trọng đào tạo đội ngũ kế thừa.

- Thứ hai, mỗi Kiểm sát viên cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, nhận thức đúng, đẩy đủ ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác này; không ngừng tự nghiên cứu, trau dồi, nâng cao năng lực công tác.

- Thứ ba, đẩy mạnh công tác chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa tài liệu, hồ sơ vụ án, báo cáo án bằng sơ đồ tư duy, sơ đồ thời gian (time map). Đặc biệt việc số hóa hồ sơ, báo cáo án bằng time map sẽ giúp Kiểm sát viên nhanh chóng phát hiện các vi phạm phổ biến về thời hiệu, thời hạn.

- Thứ tư, một số nội dung Kiểm sát viên cần chú ý khi nghiên cứu hồ sơ:

+ Về áp dụng căn cứ pháp lý đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, cần kiểm tra các căn cứ, điều kiện đối với từng đối tượng cụ thể, kiểm tra xem cơ quan đề nghị có đề nghị đúng khoản, điểm, tại Điều 32 Luật Phòng chống ma túy hay không.

+ Về việc lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, theo quy định tại Điều 40, Điều 41, Điều 42 Nghị định số: 116/2021/NĐ-CP ngày 21/12/2021 của Chính phủ (sửa đổi) thì sau khi hoàn thành việc lập hồ sơ đề nghị thì cơ quan đề nghị mới ban hành thông báo về việc lập hồ sơ, và người được đề nghị có thời gian đọc hồ sơ trong 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được thông báo. Trường hợp cơ quan đề nghị ban hành thông báo về việc lập hồ sơ, sau đó mới lập các tài liệu thành phần của hồ sơ (như biên bản vi phạm, lý lịch,…) là chưa thực hiện đúng.

+ Đối với các văn bản tố tụng của Tòa án thì nội dung thông báo thụ lý, quyết định áp dụng phải có thông tin định danh cá nhân, chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân của người bị đề nghị, theo quy định tại Điều 12 và Điều 23 Pháp lệnh số 03/2022/UBTVQH15 ngày 13/12/2022 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, Nghị quyết số 04/2015/NQ-HĐTP ngày 24/12/2015 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao

Trên đây là những bài học kinh nghiệm thông qua công tác kiểm sát việc xem xét, áp dụng biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 9, kính gửi các đồng chí nghiên cứu, trao đổi, nhằm thực hiện tốt hơn nữa công tác này./.

Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 9 - Quang Trí thực hiện