Đo lường là một trong những nền tảng kỹ thuật quan trọng của quản lý nhà nước, giữ vai trò then chốt trong bảo đảm công bằng thương mại, nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng. Đối với các địa phương có thế mạnh về nông nghiệp như tỉnh Đồng Tháp, đo lường không chỉ là công cụ quản lý mà còn là yếu tố trực tiếp góp phần nâng cao giá trị gia tăng, chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm chủ lực trên thị trường trong nước và quốc tế.
1. Cơ sở hình thành và phát triển của hệ thống đo lường Việt Nam
Ngày 20/01/1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành Sắc lệnh số 08/SL về việc đo lường, đặt nền móng pháp lý cho hoạt động đo lường của nước ta. Sắc lệnh thể hiện tư duy quản lý tiến bộ, coi đo lường là công cụ quan trọng để bảo đảm kỷ cương thị trường, chống gian lận thương mại và phục vụ lợi ích của Nhân dân.
Ảnh minh hoạ: Đo lường – nền tảng kỹ thuật đảm bảo độ chính xác, chất lượng và thúc đẩy hội nhập trong kỷ nguyên số. Nguồn: Báo Chính phủ.
Trải qua các giai đoạn phát triển của đất nước, hệ thống pháp luật về đo lường không ngừng được hoàn thiện, phù hợp với yêu cầu quản lý và hội nhập. Đặc biệt, Luật Đo lường năm 2011 đã tạo hành lang pháp lý đồng bộ, tiệm cận thông lệ quốc tế, xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp trong hoạt động đo lường, đồng thời khẳng định đo lường là một bộ phận quan trọng của hạ tầng chất lượng quốc gia.
2. Vai trò của đo lường trong phát triển kinh tế – xã hội tỉnh Đồng Tháp
Đồng Tháp là tỉnh có cơ cấu kinh tế nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, với các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, xoài, thủy sản, hoa kiểng và các sản phẩm chế biến nông sản. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, yêu cầu về độ chính xác, độ tin cậy và khả năng truy xuất nguồn gốc trong đo lường ngày càng trở nên cấp thiết, đặc biệt đối với sản phẩm nông nghiệp tham gia chuỗi giá trị và xuất khẩu.
Thực tiễn cho thấy, việc kiểm soát chặt chẽ phương tiện đo, quy trình đo trong sản xuất, thu mua, chế biến và lưu thông hàng hóa có ý nghĩa trực tiếp đối với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm hao hụt, bảo đảm công bằng giữa người sản xuất – doanh nghiệp – người tiêu dùng. Do đó, đo lường đóng vai trò quan trọng trong việc hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững và xây dựng thương hiệu sản phẩm đặc trưng của tỉnh Đồng Tháp.
3. Triển khai chính sách pháp luật về đo lường và kết quả bước đầu tại tỉnh Đồng Tháp
Thực hiện chủ trương của Chính phủ, tỉnh Đồng Tháp đã triển khai Đề án “Tăng cường, đổi mới hoạt động đo lường hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” (Đề án 996) phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương, tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã và cơ sở sản xuất, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và chế biến nông sản.
Trọng tâm triển khai Đề án là hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận, áp dụng các giải pháp đo lường phù hợp thông qua hoạt động tuyên truyền, đào tạo và tư vấn kỹ thuật; đồng thời lồng ghép nội dung đo lường vào các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, chương trình phát triển sản phẩm chủ lực và chương trình chuyển đổi số của tỉnh nhằm nâng cao tính thiết thực và khả thi.
Qua quá trình triển khai, công tác đo lường trên địa bàn tỉnh đã đạt được nhiều kết quả cụ thể. Toàn tỉnh đã kiểm định hơn 1,2 triệu phương tiện đo, bảo đảm độ chính xác trong các giao dịch thương mại, sản xuất và dịch vụ; xây dựng 02 mô hình điểm về “Chương trình đảm bảo đo lường” tại Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng và Dịch vụ Khoa học Công nghệ và Công ty Cổ phần Nhiên liệu Đồng Tháp, giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn sai số đo lường, tối ưu hóa quy trình sản xuất – kinh doanh.
ThS. Nguyễn Thanh Thảo – Phòng TC-ĐL-CL
