Một hành trình “thay da đổi thịt” biến vùng đất lửa năm xưa thành vùng kinh tế động lực của tỉnh Đồng Tháp, nơi khát vọng thịnh vượng được ươm mầm và nở rộ.

Xã biên giới Thường Phước đang từng ngày “thay da đổi thịt”

Vươn lên từ đất lửa đầy tự hào

Trong ánh bình minh rạng rỡ, đứng trên cầu Hồng Ngự, nơi thượng nguồn sông Tiền, nhìn dòng nước cuồn cuộn chảy, lòng tôi không khỏi bồi hồi khi nghĩ về chặng đường đã qua nửa thế kỷ. Mảnh đất Hồng Ngự kiên cường, từng gánh chịu bao đau thương của chiến tranh, mùa Xuân này, đang khoác lên mình “chiếc áo” mới của bình yên và hy vọng.

Cựu chiến binh Huỳnh Thanh Dũng, 88 tuổi, với giọng trầm ấm, kể lại: “Hơn 50 năm trước, vùng biên giới chẳng lúc nào ngớt tiếng súng. Đất ruộng bỏ hoang, đồng bào ly tán. Nhiều đêm, người dân phải di tản vào sâu trong nội địa. Nhưng chúng tôi luôn tin rằng, chỉ cần giữ vững từng tấc đất, thì đất nước mới được bình yên. Bao lớp thanh niên như tôi vừa chiến đấu, vừa cùng người dân khôi phục cuộc sống. Ngày xưa, gian khổ nhưng ý chí không bao giờ sờn”.

Khi hoàn toàn giải phóng, vùng đất biên giới dần lấy lại nhịp sống thanh bình. Nhưng bài toán về đói nghèo, thiếu thốn vẫn là nỗi trăn trở khôn nguôi. Những năm đầu thập niên 80, người dân chủ yếu sống dựa vào cây lúa và mưu sinh theo mùa nước nổi. Chiến tranh lùi xa, nhưng những vết thương lòng và vết thương trên đất đai vẫn còn âm ỉ. Đó là hàng vạn hécta đất phèn chua, nhiễm mặn, cùng với hệ thống thủy lợi gần như không có, khiến năng suất lúa rất thấp, cuộc sống người dân bấp bênh.

Thế nhưng, từ trong gian khó, những con người “nơi đầu sóng ngọn gió”, đã kiên cường đứng lên, không chỉ để tồn tại, mà còn biến vùng biên viễn thành nơi khơi nguồn cho niềm tin và khát vọng. Nhờ những chính sách đầu tư, hỗ trợ kịp thời của Nhà nước, đặc biệt là các chương trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, cuộc sống nơi đây có những bước chuyển mình mạnh mẽ.

Sau sáp phập đơn vị hành chính, phường Hồng Ngự đã mở ra chương mới cho sự phát triển đô thị vùng biên trẻ trung, năng động, đầy sức sống. Ngày nay, những cánh đồng lúa bạt ngàn khu vực biên giới đã được bao phủ, bởi những bờ bao kết hợp đường giao thông vững chắc, canh tác lúa chất lượng cao, xen canh hoa màu và nhiều hộ dân mạnh dạn chuyển đổi sang trồng cây ăn trái, phát triển các trang trại chăn nuôi ứng dụng công nghệ, với thu nhập mỗi hécta đạt hàng trăm triệu đồng/năm.

Ông Nguyễn Thanh Phong - Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Hồng Ngự cho biết: “Với không gian phát triển mới, phường tập trung khai thác lợi thế kinh tế khu vực biên giới, xây dựng khu vực biên giới theo hướng kết nối, liên kết, phù hợp với yêu cầu phát triển và khả năng nguồn lực thực hiện. Đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng với trọng tâm là phát triển hạ tầng giao thông kết nối với các vùng lân cận và phía nước bạn Campuchia để tạo động lực cho cả khu vực biên giới”.

Ruộng lúa bạt ngàn ở khu vực biên giới

Khát vọng giao thương và hội nhập

Để vùng đất biên giới phát huy tối đa nội lực, Nhà nước đã tập trung nguồn lực để khai thông huyết mạch giao thông và giao thương. Cầu Sở Thượng 2 bắc qua sông Sở Thượng, là một điểm nhấn quan trọng kết nối giao thông, giúp việc đi lại thuận lợi. Quốc lộ 30 được mở rộng, rút ngắn thời gian di chuyển đến các tỉnh miền Tây nhanh hơn; hệ thống trường học, bệnh viện được đầu tư mạnh mẽ, đảm bảo an sinh xã hội cho người dân vùng biên.

Bước ngoặt quan trọng cho vùng biên khi Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sông Thường Phước (xã Thường Phước) thông suốt với tỉnh Prey-Veng (Campuchia). Việc khai thông cửa khẩu quốc tế này đã đồng bộ hóa hoạt động xuất nhập khẩu cả đường bộ và đường sông với cửa khẩu Kaoh Roka, tiến thêm một bước quan trọng trong việc hiện thực hóa quy hoạch cửa khẩu trên toàn tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia. Các mặt hàng nông sản, thủy sản của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có thêm một cánh cửa để vươn ra thị trường quốc tế.

Vùng biên giới từng chứng kiến bao mất mát, nhưng chính từ nơi đây, khát vọng hòa bình và thịnh vượng đã được ươm mầm. Những cánh đồng, những khu chợ vùng biên ngày càng đông đúc, những con đường, cây cầu khai thông huyết mạch đang minh chứng một điều: “Đau thương không phải là điểm cuối cùng”. Vùng đất biên viễn, nơi đã trải qua một chặng đường dài từ những ngày khói lửa chiến tranh đến những đô thị vùng biên đầy tiềm năng, đang từng ngày “thay da đổi thịt”, trở thành cầu nối vững chắc trong giao thương quốc tế.

Ông Lê Hùng Dũng - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Thường Phước phấn khởi cho biết: “Xã tiếp tục chỉnh trang và mở rộng không gian đô thị, biên giới, triển khai thi công các dự án mở rộng hạ tầng giao thông, phát triển thêm các tuyến, trục đường đầu mối giao thông cửa ngõ thuận tiện cho việc giao thương hàng hóa giữa Cửa khẩu quốc tế Thường Phước với các vùng lân cận trong và ngoài tỉnh Đồng Tháp. Xã phối hợp với tỉnh triển khai Quốc lộ N1, cầu Hồng Ngự - Tân Châu, đường Thường Thới Tiền - Cả Sách; triển khai một số cụm, khu đô thị mới”.

Tôi nghĩ về những năm tháng chiến tranh loạn lạc, về một vùng đất nghèo khó, có năm chịu ảnh hưởng của lũ lụt, những đổi thay diện mạo hôm nay càng cảm thấy tự hào hơn. Nhìn sang xã biên giới Tân Hồng, càng thấy rõ sức mạnh của sự bứt phá, vươn lên. Với sự quan tâm hỗ trợ của các cấp, các ngành và sự chung tay góp sức của người dân, đã nỗ lực vượt qua khó khăn, hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới. Xã đã huy động được nguồn lực để đầu tư hoàn thiện các tiêu chí, làm thay đổi rõ nét diện mạo nông thôn, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt trên 62 triệu đồng/người/năm và tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm mạnh, mức giảm ấn tượng đối với một xã biên giới.

Người dân khu vực biên giới với nghề trăn nuôi bò

Một trong những thế mạnh của biên giới là nghề chăn nuôi trâu bò đã mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế của địa phương, đặc biệt là trong việc thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Để tạo điều kiện thuận lợi cho nghề thu mua trâu bò vùng biên giới, Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp đã triển khai xây dựng chợ mua bán trâu, bò theo hình thức chợ đầu mối tại biên giới. Chợ vừa cung ứng và phân phối sản phẩm, vừa kiểm soát dịch bệnh hiệu quả, tạo ra chuỗi giá trị ổn định cho bà con.

Người dân khu vực biên giới còn nhận được sự hỗ trợ đắc lực về nguồn bò giống từ chương trình hỗ trợ sinh kế cho Nhân dân vùng biên giới của Đoàn kinh tế Quốc phòng 959 - Quân khu 9. Trong năm 2025, đơn vị tổ chức 2 đợt hỗ trợ các loại con giống cho 235 hộ, với tổng số tiền hơn 8,8 tỷ đồng.

Đại tá Bùi Duy Quân, Đoàn Trưởng Đoàn Kinh tế Quốc phòng 959 chia sẻ: “Qua thực hiện chương trình hỗ trợ con giống cho các hộ dân trong vùng kinh tế, không chỉ giúp người dân có thêm việc làm, tăng thu nhập, mà còn góp phần tăng đàn bò thương phẩm và bò giống chất lượng cao, khẳng định vai trò kép của lực lượng vũ trang trong việc giữ gìn an ninh và phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương”.

Một mùa Xuân nữa lại về, vùng biên giới hôm nay đã trở thành vùng đất đầy sức sống, một điểm sáng về sự bứt phá trong phát triển kinh tế - xã hội của Đồng Tháp, nơi mà mỗi người dân là một “cột mốc sống”, góp phần xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển.

Dương Út