Đại biểu tham gia hội thảo

Hội thảo tập trung thảo luận về định hướng nâng cao giá trị cây sen Đồng Tháp thông qua 03 phiên gồm: “Nâng cao chất lượng sản xuất và sản phẩm sen Đồng Tháp sau chỉ dẫn địa lý”; “Từ sản phẩm sen đến hệ sinh thái kinh tế sen: OCOP, chế biến, du lịch, chăm sóc sức khỏe toàn diện và kinh tế sáng tạo”; “Sen kể chuyện và vươn xa - nội dung số, kết nối thị trường”.

Tại phiên thảo luận về nâng cao chất lượng sản xuất, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Chơn – Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Cần Thơ chia sẻ về “Giải pháp kỹ thuật canh tác để nâng cao chất lượng hạt sen tươi”. Theo đó, việc áp dụng quy trình kỹ thuật phù hợp trong canh tác là yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm sen Đồng Tháp.

Theo các chuyên gia, ngành sen cần chuyển từ tư duy chỉ khai thác sản phẩm tươi sang phát triển chuỗi giá trị toàn diện, trong đó hạt sen, tâm sen, lá sen, củ sen và hoa sen đều có thể trở thành nguyên liệu cho các sản phẩm thực phẩm chức năng, dược liệu chuẩn hóa, mỹ phẩm sinh học. Những yêu cầu trọng tâm trong phát triển ngành hàng gồm ứng dụng công nghệ bảo quản lạnh, sấy nhiệt thấp, chiết xuất hoạt chất, chuẩn hóa chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Ông Đỗ Trọng Tường – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh chia sẻ tại hội thảo

Chia sẻ về vai trò của chỉ dẫn địa lý, ông Đỗ Trọng Tường – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đồng Tháp cho rằng, chỉ dẫn địa lý “Đồng Tháp” cho sản phẩm sen không chỉ là công cụ bảo hộ thương hiệu mà còn là nền tảng để tổ chức lại sản xuất, chuẩn hóa chất lượng và gia tăng giá trị ngành hàng.

Theo ông Tường, trong quá trình phát triển sen trở thành ngành hàng chiến lược gắn với nông nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn, du lịch và kinh tế sáng tạo, chỉ dẫn địa lý cần được xem là một “hạ tầng mềm” quan trọng. Việc quản lý và khai thác hiệu quả giá trị chỉ dẫn địa lý sẽ góp phần đưa sen Đồng Tháp từ một sản phẩm nông nghiệp đặc trưng trở thành biểu tượng kinh tế - văn hóa có sức cạnh tranh cao.

Từ thực tiễn sản xuất, đại diện Hộ kinh doanh Sen Lê Bo chia sẻ kinh nghiệm trong xây dựng vùng nguyên liệu, chế biến và phát triển thương hiệu sản phẩm sen, qua đó cho thấy vai trò quan trọng của các chủ thể địa phương trong việc nâng cao giá trị ngành hàng.

Diễn giả chia sẻ tại chương trình

Bàn về hướng phát triển mới của cây sen, đại diện Công ty Trách nhiệm hữu hạn Lotus Healthy Food cho rằng, cần thay đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, lấy sản phẩm làm trung tâm và hướng đến mô hình kinh tế tuần hoàn. Cây sen không chỉ có giá trị từ hạt sen mà còn ở nhiều bộ phận khác như lá, thân, gương sen, tâm sen. Nếu được đầu tư công nghệ chế biến phù hợp, các nguồn nguyên liệu này có thể trở thành sản phẩm giá trị cao trong lĩnh vực thực phẩm, mỹ phẩm, chăm sóc sức khỏe và các ngành công nghiệp sáng tạo.

Ở góc độ phát triển du lịch, chuyên gia Phan Yến Ly cho rằng, Đồng Tháp cần thay đổi cách khai thác du lịch sen từ mô hình tham quan đơn thuần sang xây dựng hệ sinh thái trải nghiệm đa giá trị, lấy câu chuyện về cây sen làm sợi dây kết nối.

Theo bà, du khách không chỉ đến để ngắm sen mà cần được trải nghiệm hành trình của sen từ vùng trồng, người nông dân, sản phẩm OCOP đến những giá trị văn hóa đặc trưng của vùng Đất Sen hồng. Khi kết nối được chuỗi giá trị sản phẩm, điểm đến và cộng đồng, sen sẽ tạo ra giá trị kinh tế lớn hơn, đồng thời góp phần giữ lợi ích ở lại với người dân địa phương.

Cùng với phát triển sản phẩm và dịch vụ, hội thảo cũng dành nhiều thời gian trao đổi về vai trò của công nghệ số trong nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành hàng sen. Trong đó, các chuyên gia đã đề xuất nhiều giải pháp ứng dụng công nghệ số vào phát triển ngành hàng sen như xây dựng cơ sở dữ liệu vùng trồng, ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, phát triển nội dung số, marketing đa kênh, thương mại điện tử và trí tuệ nhân tạo trong quảng bá sản phẩm.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, ngành hàng sen không chỉ cần sản phẩm chất lượng mà còn phải biết kể câu chuyện về sản phẩm, về người trồng sen, doanh nghiệp chế biến, vùng nguyên liệu và những giá trị văn hóa đặc trưng của Đồng Tháp. Đây là cách để sản phẩm sen tạo được sự khác biệt và tiếp cận hiệu quả hơn với người tiêu dùng trong nước cũng như quốc tế.

Qua các tham luận và trao đổi, hội thảo đã tạo sự kết nối giữa nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân. Qua đó định hình những nhóm giải pháp cho sự phát triển ngành hàng sen Đồng Tháp là nâng cao hạ tầng kỹ thuật và quản trị chất lượng; phát triển chuỗi giá trị sen xanh, kinh tế tuần hoàn; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường.