*Vị trí địa lý

• Phía Bắc tiếp giáp tỉnh Prey Veng - Campuchia;
• Phía Nam tiếp giáp xã Long Khánh, phường An Bình và phần còn lại của các xã: Tân Hồng, Tân Hộ Cơ và Tân Thành;
• Phía Đông tiếp giáp tỉnh Tây Ninh;
• Phía Tây tiếp giáp tỉnh An Giang, ngăn cách qua sông Tiền.

Ranh giới, phạm vi nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch

*Quy mô diện tích

Quy mô diện tích theo quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu tỉnh khoảng 31.936 ha.

Cụ thể được xác định như sau:

+ Toàn bộ diện tích Phường Thường Lạc, phường Hồng Ngự và một phần diện
tích phường An Bình.

+ Toàn bộ diện tích xã Thường Phước và một phần các xã: Tân Hồng, Tân Hộ Cơ và Tân Thành.

*Tổng quan về Khu kinh tế cửa khẩu tỉnh Đồng Tháp

Khu kinh tế cửa khẩu tỉnh là khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực, gồm công nghiệp - thương mại - dịch vụ - du lịch - đô thị và nông, lâm, ngư nghiệp gắn với các cửa khẩu quốc tế; là trung tâm giao lưu phát triển kinh tế giữa các nước tiểu vùng sông Mekong, trước hết trong quan hệ với Campuchia; là khu vực đô thị biên giới có ảnh hưởng và lan tỏa thúc đẩy sự phát triển vùng phía Bắc tỉnh Đồng Tháp và có ý nghĩa quan trọng về an ninh - quốc phòng.

Với 50,066 km đường biên giới, Khu kinh tế cửa khẩu tỉnh Đồng Tháp có 05 cửa khẩu phụ là: Sở Thượng, Thông Bình, Mộc Rá, Á Đôn, Bình Phú và 02 cửa khẩu quốc tế là Thường Phước, Dinh Bà.

*Mục tiêu phát triển của Khu kinh tế cửa khẩu

Hình thành Khu kinh tế phát triển theo hướng mở rộng chức năng, đa dạng hóa ngành nghề, trở thành trung tâm thương mại - dịch vụ - logistics - chế biến xuất nhập khẩu xuyên biên giới, đồng thời là điểm hợp tác kinh tế Việt Nam - Campuchia gắn với bảo đảm quốc phòng - an ninh và giữ vững vùng biên giới

Trên cơ sở các quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, hệ thống cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Campuchia được rà soát, điều chỉnh và định hướng phát triển theo từng giai đoạn, trong đó:

- Cửa khẩu Mộc Rá đang lập thủ tục nâng cấp lên thành cửa khẩu chính theo quy định tại Quyết định số 1490/QĐ-TTg ngày 26/8/2013 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch phát triển hệ thống cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Campuchia đến năm 2020.

- Quy hoạch cửa khẩu trên tuyến biên giới đất liền Việt Nam - Campuchia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1200/QĐ-TTg ngày 14/10/2023, theo đó đến năm 2030 có mở mới cửa khẩu quốc tế Thường Phước đường bộ, cửa khẩu quốc tế Dinh Bà đường sông và nâng cấp cửa khẩu chính Mộc Rá. Ngoài ra, các cửa khẩu phụ Sở Thượng (Ba Nguyên), Bình Phú, Thông Bình cũng định hướng nâng cấp thành cửa khẩu chính trong tầm nhìn đến năm 2050.

- Điều chỉnh chức năng và định hướng phát triển cửa khẩu Mộc Rá thành cửa khẩu chính và cửa khẩu quốc tế theo Quyết định số 1200/QĐ-TTg ngày 14/10/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch cửa khẩu trên tuyến biên giới đất liền Việt Nam - Campuchia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Quy hoạch cửa khẩu trên tuyến biên giới đất liền Việt Nam - Campuchia thời
kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050

Chức năng của Khu kinh tế cửa khẩu

Được thành lập tại khu vực biên giới nhằm thúc đẩy thương mại, logistics, du lịch và công nghiệp hướng xuất khẩu. Đóng vai trò như “cửa ngõ giao thương” kết nối Việt Nam với Campuchia, và các thị trường lân cận, Khu kinh tế cửa khẩu không chỉ góp phần phát triển kinh tế địa phương mà còn tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng quốc gia. Với các khu vực có chức năng như: kinh tế biên mậu, dịch vụ, đô thị cửa khẩu; dịch vụ hỗn hợp, dân cư đô thị; phát triển công nghiệp, dịch vụ kho tàng; phát triển dân cư, dịch vụ du lịch; nông - lâm nghiệp sinh thái,..an ninh - quốc phòng, kiểm soát cửa khẩu.

Định hướng phát triển các không gian chính trong Khu kinh tế cửa khẩu

Không gian phát triển đô thị: Tiếp tục đầu tư hạ tầng, phát triển mở rộng khu dân cư ở các khu vực hiện hữu có lợi thế về giao thông kết nối, hình thành các đô thị Thường Phước, Tân Hộ Cơ và đô thị trung tâm Hồng Ngự. Nâng cao chất lượng sống và điều kiện an cư cho người dân, đáp ứng nhu cầu về nhân lực lao động và tăng cường an ninh quốc phòng.

Không gian phát triển du lịch: Hình thành vùng du lịch với đa dạng các loại hình như tham quan di tích văn hóa - lịch sử, du lịch mua sắm, du lịch mùa nước nổi, du lịch làng nghề và du lịch nông nghiệp. Bên cạnh đó, du lịch sông nước, du lịch sinh thái gắn với vườn cây ăn trái và du lịch lễ hội truyền thống kết hợp các hoạt động văn hóa - nghệ thuật, vui chơi giải trí và trải nghiệm tại các điểm du lịch, di tích là những yếu tố quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch khu kinh tế và kinh tế - xã hội địa phương.

Không gian phát triển nông nghiệp: Hình thành và phát triển Phát triển mạng lưới không gian nông nghiệp xanh vừa là vùng đệm tạo không gian ngăn cách với các khu công nghiệp tập trung với khu đô thị và khu ở dân cư, vừa là vùng chuyên canh sản xuất nông nghiệp thông minh, hướng đến là điểm sáng của vùng và khu vực về sản xuất nông nghiệp theo mô hình an toàn vệ sinh thực phẩm, bền vững với môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Không gian phát triển công nghiệp: Hình thành các khu công nghệp có quy mô phù hợp với định hướng phát triển quy hoạch tỉnh. Tập trung phát triển các trung tâm công nghiệp xanh, công nghiệp công nghệ cao với các ngành liên quan đến chế biến nông - lâm - thủy sản, công nghiệp logistics và bảo quản sâu sau thu hoạch, cơ khí, chế tạo may... Tạo điều kiện thuận lợi phát triển ngành xuất nhập khẩu, chế biến và các hoạt động logistic. Phát triển cảng giao thương đường thủy trên lưu vực sông Tiền, trong đó cảng Thường Phước có vai trò đặc biệt khi nằm trên cửa khẩu Thường Phước, giáp với Campuchia, là đầu mối thương mại biên giới, thu hút đầu tư phát triển và tăng cường an ninh biên giới.

Sơ đồ định hướng phát triển không gian Khu kinh tế cửa khẩu

Giao thông kết nối Khu kinh tế cửa khẩu

Cao tốc Hồng Ngự - Trà Vinh: Là trục giao thông quan trọng của tỉnh, kết nối với các trục giao thông quan trọng khác như cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận. Đóng vai trò là tuyến lưu thống chính kết nối thẳng đến Khu kinh tế cửa khẩu, hình thành trục giao thông nhanh, thuận lợi cho phát triển logistic, mở rộng giao thương đến các tỉnh lân cận và khu vực quốc tế.

Quốc lộ N1: Là hành lang vùng, quốc gia, kết nối các cửa khẩu biên giới, hình thành trục thành phố Hồ Chí Minh - Đồng Tháp - An Giang. Đóng vai trò quan trọng trong tuyến kết nối cửa khẩu quốc tế Thường Phước và cửa khẩu quốc tế Dinh Bà thông qua trục Đường tỉnh 841 và Quốc lộ 30, hình thành vùng thương mại biên giới, kết hợp logistics, khu phi thuế quan và các trung tâm công nghiệp - dịch vụ hỗ trợ xuất nhập khẩu.

Quốc lộ 30: Kết nối từ tuyến cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận lên cửa khẩu quốc tế Dinh Bà, trục này đóng vai trò động lực quan trọng, tăng cường kết nối đường bộ với Vương quốc Campuchia, mở rộng giao thương quốc tế và thúc đẩy phát triển kinh tế biên mậu.

Đường tỉnh 841: Là hành lang kết nối phía tây Phường Hồng Ngự - Đường tỉnh 841 - Cửa khẩu Thường Phước - Campuchia. Đóng vai trò quan trọng trong xuất nhập, phân phối hàng cho khu vực cửa khẩu quốc tế khi kết hợp với tuyến giao thông thủy là sông Tiền.

Đường tỉnh 845: Kết nối trục Quốc lộ 30 khu vực cửa khẩu quốc tế Dinh Bà xuống đoạn Đường tỉnh 863 để kết nối đến trục cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận, hình thành trục giao thông chạy dọc theo phía Đông Bắc tỉnh. Đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối, vận chuyển trong địa bàn tỉnh và khu vực lân cận đến với khu cửa khẩu quốc tế Dinh Bà.