Ngày 05/4/2024, Chính phủ ban hành Nghị định số 38/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính (XPVPHC) trong lĩnh vực thủy sản, có hiệu lực thi hành từ ngày 20/5/2024 và thay thế Nghị định số 42/2019/NĐ-CP của Chính phủ. Theo đó:

1. Về đối tượng bị xử phạt:

- Gồm: tổ chức, cá nhân Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện hành vi VPHC quy định tại Nghị định số 38/2024/NĐ-CP.

- Tổ chức là đối tượng bị XPVPHC gồm: tổ chức kinh tế được thành lập theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư (doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh và tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài đầu tư kinh doanh tại Việt Nam); tổ chức kinh tế được thành lập theo quy định của Luật Hợp tác xã (hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã); tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; đơn vị sự nghiệp và các tổ chức khác theo quy định pháp luật.

- Đối với hộ kinh doanh phải đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật, hộ gia đình, chủ tàu cá thực hiện hành vi vi phạm hành chính quy định tại Nghị định số 38/2024/NĐ-CP bị xử phạt vi phạm như đối với cá nhân.

Lực lượng Kiểm ngư kiểm tra tàu cá và phát tài liệu tuyên truyền IUU, chủ quyền biển đảo

2. Thời hiệu xử phạt:

Thời hiệu XPVPHC trong lĩnh vực thủy sản là 02 năm.

3. Về hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền phạt tiền (Điều 4):

- Đối với một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, hình thức xử phạt chính áp dụng trong lĩnh vực thủy sản là phạt tiền.

- Hình thức xử phạt bổ sung áp dụng trong lĩnh vực thủy sản, gồm: Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật, phương tiện VPHC.

- Ngoài các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại các điểm a, b, d, đ, e, và g khoản 1 Điều 28 Luật Xử lý VPHC, Nghị định còn quy định 16 biện pháp khắc phục hậu quả áp dụng trong lĩnh vực thủy sản, như: buộc thả thủy sản, giống thủy sản còn sống trở lại môi trường sống của chúng; buộc thả bổ sung loài thủy sản theo quy định; buộc chủ tàu cá chi trả kinh phí đưa công dân Việt Nam bị cơ quan có thẩm quyền nước ngoài bắt giữ, xử lý về nước; buộc thu hồi thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản; buộc di dời hoặc phá dỡ công trình nuôi trồng thủy sản; buộc chuyển đổi mục đích sử dụng tàu cá hoặc phá dỡ tàu cá; buộc treo Quốc kỳ nước Việt Nam hoặc cờ quốc tịch theo quy định; buộc tái xuất thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản nhập khẩu...

- VPHC nhiều lần hoặc tái phạm trong lĩnh vực thủy sản là tình tiết tăng nặng trong XPVPHC, trừ trường hợp được quy định là hành vi VPHC trong Nghị định này.

4. Quy định về mức phạt tiền, thẩm quyền phạt tiền và áp dụng XPVPHC (Điều 5)

- Mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi VPHC do cá nhân thực hiện trong lĩnh vực thủy sản là 1.000.000.000 đồng. Mức phạt tiền quy định tại Chương II được áp dụng đối với hành vi VPHC của cá nhân, trường hợp tổ chức có hành vi vi phạm như của cá nhân thì mức phạt tiền bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

- Thẩm quyền phạt tiền của các chức danh quy định tại Chương III là thẩm quyền xử phạt đối với một hành vi VPHC của cá nhân, thẩm quyền phạt tiền đối với tổ chức gấp 02 lần thẩm quyền phạt tiền cá nhân.

- Việc XPVPHC đối với các đối tượng thực hiện hành vi vi phạm quy định tại các điểm c và đ khoản 1; điểm c khoản 2; điểm b khoản 3 Điều 20 Nghị định này được thực hiện như sau:

Trường hợp chủ tàu cá không đồng thời là thuyền trưởng tàu cá thì từng đối tượng vi phạm đều bị áp dụng các hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả quy định tương ứng đối với đối tượng và hành vi VPHCđó;

Trường hợp chủ tàu cá đồng thời là thuyền trưởng tàu cá thì chỉ áp dụng hình thức xử phạt chính đối với thuyền trưởng tàu cá và áp dụng đầy đủ các hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả quy định đối với hành vi VPHC đó.

- Nghị định cũng hướng dẫn việc xử phạt trong một số trường hợp như:

Chuyển hồ sơ vụ vi phạm để XPVPHC theo quy định tại khoản 1 Điều 63 Luật Xử lý VPHC; trường hợp tang vật vi phạm là loài thủy sản thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; trường hợp vi phạm về khai thác các loài thủy sản thuộc Phụ lục I, II và III Công ước về buôn bán quốc tế động, thực vật hoang dã nguy cấp (viết tắt là CITES) mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Các sản phẩm loài thủy sản thuộc Phụ lục I CITES hoặc loài thủy sản, bộ phận cơ thể, sản phẩm của chúng thuộc Phụ lục II và Phụ lục III CITES thì phải xác định giá trị bằng tiền của loài thủy sản, bộ phận cơ thể, sản phẩm của chúng để xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc XPVPHC. Trường hợp không truy cứu trách nhiệm hình sự thì XPVPHC theo quy định của Nghị định này.

Lực lượng Kiểm ngư kiểm tra nhật ký khai thác thuỷ sản

4. Về hành vi VPHC, hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả:

Được quy định tại Chương II, gồm:

- Các vi phạm quy định về bảo vệ nguồn lợi thủy sản (Mục I);

- Các vi phạm quy định về giống thủy sản (Mục 2);

- Các vi phạm quy định về thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản (Mục 3);

- Các vi phạm quy định về nuôi trồng thủy sản (Mục 4);

- Các vi phạm các quy định về khai thác thủy sản (Mục 5);

- Các vi phạm các quy định về quản lý tàu cá và thuyền viên tàu cá (Mục 6);

- Các vi phạm các quy định về ngành nghề dịch vụ thủy sản (Mục 7);

- Các vi phạm các quy định về thu gom, sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển thủy sản (Mục 8);

- Cản trở hoạt động quản lý nhà nước về thủy sản (Mục 9).

5. Thẩm quyền lập biên bản VPHC:

- Người có thẩm quyền XPVPHC quy định tại các Điều 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53 và 54 Nghị định này.

- Người thuộc lực lượng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân trong các cơ quan quy định tại các Điều 47, 48 và 49 của Nghị định này; công chức, viên chức thuộc các cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực thủy sản.

6. Sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ trong việc phát hiện hành vi vi phạm:

- Cơ quan, người có thẩm quyền XPVPHC được sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ để phát hiện VPHC trong hoạt động khai thác thủy sản, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và nuôi trồng thủy sản (Nghị định 38/2024/NĐ-CP có đính kèm Phụ lục Danh mục X. Phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ được sử dụng để phát hiện VPHC về thủy sản.

- Việc quản lý, sử dụng và danh mục các phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ được sử dụng để phát hiện hành vi vi phạm thực hiện theo quy định của Chính phủ (Nghị định số 135/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021) về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện VPHC.

7. Quy định chuyển tiếp:

- Đối với hành vi VPHC trong lĩnh vực thủy sản xảy ra trước khi Nghị định số 38/2024/NĐ-CP có hiệu lực mà sau đó mới bị phát hiện hoặc đang xem xét, giải quyết mà Nghị định số 38/2024/NĐ-CPkhông quy định trách nhiệm pháp lý hoặc quy định trách nhiệm pháp lý nhẹ hơn thì áp dụng quy định của Nghị định số 38/2024/NĐ-CP.

- Đối với quyết định XPVPHC đã được ban hành hoặc đã được thi hành xong trước thời điểm Nghị định số 38/2024/NĐ-CP có hiệu lực thi hành mà cá nhân, tổ chức bị XPVPHC còn khiếu nại thì áp dụng quy định của Nghị định số 42/2019/NĐ-CP để giải quyết./.

                                                                                                                                                                                  Thành Trung