Ngày 14/01/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 18/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nghị định nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính  (TTHC) và điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tư pháp (sau đây gọi tắt là Nghị định số 18/2026/NĐ-CP). Đây là văn bản pháp lý quan trọng, cụ thể hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.

Dưới đây là những nội dung cốt lõi và các điểm mới nổi bật của Nghị định:

1. Thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số và giá trị pháp lý của kết quả giải quyết TTHC điện tử

Một trong những điểm mới xuyên suốt Nghị định 18/2026/NĐ-CP là việc xác lập giá trị pháp lý cho kết quả giải quyết TTHC bản điện tử. Cụ thể:

- Kết quả giải quyết TTHC được ký số và phát hành theo quy định để trả cả bản giấy và bản điện tử cho tổ chức, cá nhân.

- Trường hợp người dân đề nghị, cơ quan có thẩm quyền có thể chỉ cung cấp bản điện tử.

- Nghị định khẳng định: Kết quả giải quyết TTHC bản điện tử có giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy. Quy định này áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như: Trọng tài thương mại, Giám định tư pháp, Luật sư , Hòa giải thương mại và Tư vấn pháp luật.

2. Cắt giảm thời gian giải quyết các thủ tục hành chính

Nghị định đã đẩy mạnh cắt giảm thời gian thực hiện nhiều TTHC trọng tâm, giúp tăng hiệu suất giải quyết công việc và tiết kiệm thời gian cho xã hội:

- Lĩnh vực Trọng tài thương mại: Rút ngắn thời gian từ 15 ngày xuống còn 10 ngày làm việc đối với các thủ tục thay đổi nội dung giấy phép, đăng ký hoạt động. Một số thủ tục khác trong lĩnh vực này từ thời hạn 30 ngày cũng được rút ngắn xuống còn 22 ngày làm việc.

- Lĩnh vực Giám định tư pháp: Thủ tục cấp lại Giấy đăng ký hoạt động của Văn phòng giám định tư pháp được rút ngắn xuống chỉ còn 03 ngày làm việc.

- Lĩnh vực Luật sư: Thời gian đăng ký thay đổi nội dung Giấy phép thành lập chi nhánh, công ty luật nước ngoài được ấn định là 03 ngày làm việc. Nhiều thời hạn khác cũng được rút ngắn từ 10 ngày xuống 08 ngày làm việc, 15 ngày xuống 07 ngày làm việc.

- Lĩnh vực Hòa giải thương mại: Các thủ tục hành chính có thời hạn 07 ngày nay rút xuống còn 05 ngày làm việc; thời hạn 30 ngày rút xuống còn 22 ngày làm việc.

3. Đơn giản hóa thành phần hồ sơ và ứng dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia

Nghị định số 18/2026/NĐ-CP triệt để tận dụng dữ liệu số để giảm bớt giấy tờ cho người dân:

- Trong chứng thực: Cơ quan chứng thực không được yêu cầu người dân nộp, xuất trình bản chính hoặc bản sao giấy tờ nếu thông tin đó đã có trong các cơ sở dữ liệu đã được công bố.

- Sử dụng thông tin điện tử thay thế hồ sơ giấy: Người thực hiện chứng thực có trách nhiệm khai thác, sử dụng thông tin trong cơ sở dữ liệu để thay thế thành phần hồ sơ.

- Lĩnh vực Quản tài viên: Doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản chỉ phải nộp bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp khi cơ quan giải quyết không thể khai thác được thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

- Bãi bỏ yêu cầu nộp bản sao kèm bản chính: Nhiều thủ tục trong lĩnh vực Hòa giải thương mại đã bãi bỏ yêu cầu nộp bản sao kèm bản chính để đối chiếu, thay vào đó là sử dụng bản sao điện tử hoặc dữ liệu số.

4. Đa dạng hóa hình thức yêu cầu Thi hành án dân sự

Nghị định bổ sung Điều 4a vào Nghị định 62/2015/NĐ-CP, mở rộng các hình thức yêu cầu thi hành án:

- Người dân có thể thực hiện yêu cầu thi hành án trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc qua Ứng dụng định danh điện tử (VNeID).

- Bên cạnh đó vẫn duy trì các hình thức truyền thống như nộp đơn trực tiếp, trình bày bằng lời nói hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính. Điều này tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân ở vùng sâu, vùng xa hoặc người dân bận rộn.

5. Cải cách trong quản lý tổ chức hành nghề tư pháp

- Giám định tư pháp: Quy định rõ ràng quy trình chuyển đổi loại hình hoạt động của Văn phòng giám định tư pháp từ doanh nghiệp tư nhân sang công ty hợp danh và ngược lại. Hồ sơ được gửi trực tuyến hoặc trực tiếp, thời gian thẩm định của Sở Tư pháp là 07 ngày làm việc.

- Đấu giá tài sản: Việc phê duyệt trang thông tin đấu giá trực tuyến của tổ chức hành nghề đấu giá tài sản được quy định cụ thể về hồ sơ và quy trình, kết quả phê duyệt được trả cả bản giấy và bản điện tử có giá trị như nhau.

Nghị định số 18/2026/NĐ-CP là một minh chứng cho nỗ lực của Chính phủ trong việc xây dựng một nền hành chính phục vụ, hiện đại và minh bạch. Việc cắt giảm thời gian giải quyết thủ tục, thừa nhận giá trị pháp lý của kết quả điện tử và tận dụng tối đa cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ giúp giảm bớt gánh nặng hành chính cho tổ chức, cá nhân khi thực hiện các thủ tục trong lĩnh vực tư pháp.

Nghị định số 18/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/01/2026.

Sở Tư pháp tỉnh Đồng Tháp trân trọng đề nghị các cơ quan, tổ chức và người dân trên địa bàn tỉnh chủ động nghiên cứu, khai thác các tiện ích trực tuyến để thực hiện TTHC một cách nhanh chóng, hiệu quả và đúng quy định pháp luật.

Tài liệu tham khảo: Toàn văn Nghị định số 18/2026/NĐ-CP ngày 14/01/2026 của Chính phủ được đăng tải trên Trang thông tin điện tử phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh Đồng Tháp (https://pbgdpl.dongthap.gov.vn/ - mục Tài liệu tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật)

Nhật Quang