Ngày 02/4/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 13/2026/QĐ-TTg về lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy. Quyết định này có hiệu lực từ ngày 16/5/2026, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc kiểm soát ô nhiễm không khí từ phương tiện giao thông cá nhân, góp phần bảo vệ môi trường, cải thiện chất lượng không khí; nâng cao ý thức của người dân trong việc sử dụng, bảo dưỡng phương tiện; từng bước hiện đại hóa công tác quản lý phương tiện giao thông, phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững.

Quyết định áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc quản lý, kiểm định, sử dụng xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ;  không áp dụng đối với xe mô tô, xe gắn máy thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh.

 Mức khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy được phân định thành 04 mức, (Mức 1, Mức 2, Mức 3, Mức 4) theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành.

Theo quy định, việc kiểm định khí thải xe máy sẽ được triển khai theo lộ trình. Cụ thể, từ ngày 01/7/2027 áp dụng tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh; từ 01/7/2028 mở rộng ra các thành phố trực thuộc Trung ương; từ 01/7/2030 áp dụng trên phạm vi toàn quốc. Người dân tại các địa phương có thể phải thực hiện sớm hơn tùy điều kiện thực tế.

Một điểm đáng chú ý là các phương tiện xe mô tô, xe gắn máy sẽ phải đáp ứng các mức khí thải khác nhau tùy theo năm sản xuất. Xe càng mới, yêu cầu tiêu chuẩn khí thải càng cao. Từ ngày 01/01/2028, xe máy lưu thông tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh phải đạt tối thiểu mức 2; riêng xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông vào “vùng phát thải thấp” của thành phố Hà Nội sẽ phải áp dụng tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn về khí thải theo quy định tại Nghị quyết của Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội.

Để tạo điều kiện cho người dân, Quyết định quy định thời gian chuyển tiếp 18 tháng kể từ khi bắt đầu kiểm định tại từng địa phương. Trong thời gian này, người dân cần chủ động đưa xe đi kiểm định. Sau thời hạn này, các cơ quan chức năng sẽ tổ chức kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm theo quy định.

Người dân cần theo dõi thông tin tại địa phương, chủ động bảo dưỡng phương tiện, thực hiện kiểm định đúng quy định. Quyết định cũng quy định rõ trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương trong việc xây dựng, hướng dẫn thực hiện quy định về kiểm định, chứng nhận xe mô tô, xe gắn máy đáp ứng mức khí thải; bảo đảm sản xuất, nhập khẩu và cung ứng nhiên liệu sử dụng cho xe mô tô, xe gắn máy có chất lượng theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia; xây dựng chính sách ưu đãi về thuế, phí; chính sách hỗ trợ về tài chính trực tiếp, gián tiếp để phát triển cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy và hỗ trợ người sử dụng chuyển đổi phương tiện; huy động nguồn lực hỗ trợ nhóm người có thu nhập thấp trong việc thay thế phương tiện đã qua nhiều năm sử dụng, có nguy cơ gây ô nhiễm cao khi không đáp ứng mức khí thải trên địa bàn quản lý…

Việc thực hiện kiểm định khí thải không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, xây dựng môi trường sống trong lành hơn cho mỗi gia đình và cộng đồng xã hội.

                                                                                       Thùy Trang