Nghĩ đến đây, tôi chợt nhớ đến một bài viết của Tiến sĩ, Nhà giáo ưu tú Nguyễn Xuân Đàm (Nguyên giáo viên Trường Giáo dục Tháng Tám – Trung ương Cục Miền Nam 1964-1965) trên báo Phú Yên (28/10/2013), trong đó có đoạn: "Tôi bất giác nhớ lại buổi lễ nhà giáo - lúc bây giờ còn gọi là Ngày quốc tế Hiến chương các nhà giáo (FISE) - lần đầu tiên được tổ chức ở miền Nam, Sóc Thiếc, đại ngàn chiến khu Dương Minh Châu. 125 anh chị em chúng tôi quây quần kể chuyện về nhà trường XHCN, về chuyện nhà giáo miền Bắc, về viễn cảnh tương lai của nhà trường ở miền Nam giải phóng. Chúng tôi biểu diễn những tiết mục văn nghệ tự biên tự diễn thật là vui nhộn. Các cô giáo sinh bé nhất Hương Huyền, Lệ Chi, Thu Trinh, Thu Thiên (tên tác giả lúc còn đi học ở quê – NV) ... cứ ngồi xích gần lại để nghe, để xem cho rõ... không ngờ tối hôm ấy, cô giáo sinh nhỏ đã ghi nhật ký: Ngày 20/11/1964 là ngày lễ Nhà giáo yêu nước M, nghe kể chuyện nghề giáo. Mình cần học tập nhiều hơn nữa, trau dồi bản thân để trở thành một người giáo viên toàn diện, yêu nghề, yêu trẻ đúng mực... Đây là nơi rèn luyện M, thành người kỹ sư tâm hồn...

Ước mơ trở thành nhà giáo được nhen nhóm "Từ ngày Thiên rời mái trường tham gia cách mạng. Vừa dạy học vừa tham gia các công tác kháng chiến", hôm nay đang trở thành sự thật".

Để trở thành một giáo viên giỏi, bản thân chị tự nhủ: "30/7/1966…Muốn được tiến bộ hơn, làm tốt công tác của mình hơn, bản thân phải nhờ vào trau dồi thực hiện mấy phần:

1. Không ngừng tu dưỡng tinh thần tư tưởng của người cộng sản.

2. Ra sức học tập đồng chí, học tập hội nghị, học tập quần chúng.

3. Không ngừng phát huy đúng mức ưu điểm của mình.

4. Đẩy mạnh hòa mình lao động với đồng chí, với anh chị em.

5. Luôn khiêm tốn.

6. Soi rọi bản thân qua từng ngày để kịp thời khắc phục khuyết điểm, phát huy ưu điểm".

Dạy học cũng là một nghề. Nhưng đó là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý, như xã hội đã tôn vinh. Người thầy, nếu thiếu lòng yêu nghề, thiếu tình cảm yêu thương thì không thể thực sự thành công được trong sự nghiệp trồng người. Ngoài ra, đó còn là việc luôn tìm tòi, học hỏi, khắc phục những thiếu sót của bản thân để trở thành một giáo viên dạy giỏi. Đối với cô giáo Lê Thị Thiên để hoàn thiện nghiệp vụ sư phạm, mỗi lần lên lớp chị đều tự rút ra những khiếm khuyết mà mình cần khắc phục "Ngày 6/12/1964: … Nhớ lại quá khứ, thời gian công tác giảng dạy, hiện rõ mồn một nhiều sai lầm, thiếu sót mà trước đây mình vấp phải. Bổ túc đẩy mạnh phong trào bình dân học vụ, chống giặc dốt là rất quan trọng mà M. chưa làm hết được. Nói  chung về mọi mặt, M. còn phải học tập nhiều hơn mới xứng đáng là một thanh niên cách mạng, thanh niên cộng sản". Và qua gần mấy tháng làm công tác giáo dục, chị tự rút ra được những kinh nghiệm khi đứng trên bục giảng "Ngày 28/3/1965: Ngày đầu tiên bắt tay vào công tác. Lần đầu nói chuyện còn kém. Cần trau dồi thêm cách nói và nhất là cần bình tĩnh mạnh dạn hơn, khắc phục được sẽ thành công trong công tác". Từ đó chị đưa ra quyết tâm phấn đấu "… Cụ thể trước mắt, điều lớn nhất là sửa chữa tác phong cho nhanh nhẹn, gọn gàng, quần áo, tóc tai thật gọn, phần đối xử cần đúng mực, nghiêm chỉnh, không vui đùa quá trớn.

Tự trau dồi, rèn luyện bản thân đó là phương hướng tiến lên khắc phục thiếu sót để trở thành con người tiến bộ, hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình để sớm trở thành người đảng viên ưu tú của Đảng". Rõ ràng đối với chị hoàn thành nhiệm vụ đã là tốt. Nhưng hoàn thành nhiệm vụ bằng cái tâm, cái tình không lúc nào vơi cạn của mình lại càng quý giá hơn. Trong sâu thẳm lòng mình, có lẽ chị luôn tự nhủ: mình làm tốt công việc "trồng người" cũng là làm tốt nhiệm vụ cách mạng. Đối với chị, nghề giáo cao cả và cần được trui rèn mỗi ngày vì nó là sợi dây dẫn đường cho thế hệ sau. Chính những năm tháng công tác tại chiến khu, chị đã rút ra nhận xét "…. Đây là nơi rèn luyện để trở thành con người mới, con người toàn diện, một giáo viên phát triển toàn diện. M. cần cố gắng nhiều, nỗ lực học tập khắc phục những thiếu sót để tiến bộ. Học tập đạo đức người cách mạng, người cộng sản". Ham học hỏi và không thỏa mãn với những gì mình đạt được là tính tốt của chị Thiên và cũng biết bao cô gái trẻ đã sống, học tập cùng chị. Có lẽ những dòng nhật ký của chị Thiên là sự đúc kết cô đọng nhất về phương châm, nội dung, yêu cầu và kết quả của Trường Sư phạm giáo dục Tháng Tám - Ngôi đường đã góp phần hình thành nhân cách của các nhà giáo cách mạng miền Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Trong buổi tổng kết cuộc thi viết cảm nhận về nhật ký "Thế hệ Hồ Chí Minh" Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Bình Dương  tổ chức vào năm 2014, Ông Ngũ Duy Anh – Vụ trưởng Vụ Công tác Học sinh Sinh viên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) nói những suy nghĩ của mình về trận tuyến văn hóa: "Các chiến sĩ trên tất cả các mặt trận đều cố gắng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ ở mỗi mặt trận ấy. Trong mặt trận giáo dục, và đặc biệt là người giáo viên ở chiến khu, ở thời gian rất khốc liệt của cuộc chiến tranh thì muốn làm tốt nhiệm vụ mà Đảng và Cách Mạng giao cho thì một nhiệm vụ quan trọng nhất tức là phải tiếp tục học tập để trau dồi kiến thức, vừa kiến thức vừa phương pháp; thậm chí tu dưỡng cả về tư cách đạo đức để làm sao kiến thức của mình có thể truyền đạt lại cho những học trò của mình, cho đồng đội mình trong quá trình giáo dục của mình để họ được tiếp nhận kiến thức một cách tốt nhất".

Là giáo viên, chúng ta học tập được gì ở chị? Từ lý tưởng sống cao đẹp đến những việc làm giản dị hàng ngày; từ việc trau dồi kiến thức chuyên môn đến việc khắc phục thiếu sót để tiến bộ, không bao giờ tự mãn với những gì mình đã có. Thế hệ nhà giáo hôm nay chúng ta cần cố gắng nhiều hơn nữa trong việc tiếp thu và khám phá kiến thức mới của nhân loại và truyền đạt cho thế hệ sau. Tiếp nối thế hệ của chị, chúng tôi sẽ cố gắng sống xứng đáng là người Đảng viên, người giáo viên nhân dân./.

(*) Nhân đọc "Nhật ký thế hệ Hồ Chí Minh"

Bài: Hữu Anh (Thị xã Cai Lậy, Tiền Giang) - tổng hợp

Ảnh: Phùng Long - Báo Ấp Bắc

Tấn thực hiện