Các đại biểu tham gia thảo luận ở Tổ 14, sáng 21/5. Ảnh: daibieunhandan.vn

Hoàn thiện khái niệm và tổ chức bộ máy Mặt trận, đoàn thể

Góp ý cụ thể, đại biểu Trần Văn Sáu đề nghị cần thống nhất cách sử dụng khái niệm trong luật, tránh gây nhầm lẫn giữa các cụm từ như “đoàn thể chính trị - xã hội”, “đoàn thể nhân dân”, “tổ chức hội”. Theo đại biểu, cần làm rõ ba nhóm: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; các tổ chức chính trị - xã hội; và các hội quần chúng, từ đó sử dụng nhất quán trong Hiến pháp, luật và các văn bản chỉ đạo.

Về tổ chức bộ máy, đại biểu bày tỏ băn khoăn khi hiện nay Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội ở cấp xã đang bị đánh giá là "mỏng, chưa đáp ứng yêu cầu", trong khi chủ trương lại tiếp tục giảm lực lượng hoạt động không chuyên trách. Đại biểu cho rằng cần có đánh giá toàn diện hơn để tránh làm giảm hiệu quả hoạt động của Mặt trận và các đoàn thể ở cơ sở.

Liên quan đến Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, đại biểu cho rằng việc sáp nhập xã dẫn đến địa bàn rộng, khó đảm bảo nguyên tắc “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Trong khi đó, hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân cũng gặp khó khăn do giảm lực lượng nòng cốt. Đại biểu đề nghị cần nghiên cứu kỹ lưỡng để duy trì hiệu quả thực chất của thiết chế dân chủ ở cơ sở.

Làm rõ vai trò công đoàn và thiết chế dân chủ cơ sở

Đại biểu Nguyễn Thị Mai Hoa – Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp, thành viên cơ quan chủ trì thẩm tra, cũng đóng góp ý kiến vào Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Dự án Luật Công đoàn. Đồng quan điểm về sự cần thiết sửa đổi, bổ sung luật, đại biểu cho rằng dự thảo còn một số điểm cần làm rõ, đặc biệt liên quan đến các khái niệm và nội dung quy định.

Theo đại biểu, khái niệm “tổ chức chính trị - xã hội” trong dự thảo luật chưa rõ ràng, dễ gây nhầm lẫn. Đại biểu đề nghị Ban soạn thảo rà soát, bảo đảm thống nhất với các văn kiện của Đảng, nhất là Hướng dẫn số 31 ngày 23/4/2025 của Ban Chấp hành Trung ương.

Đại biểu Mai Hoa cho rằng dự thảo chưa làm rõ phạm vi, chức năng của “công đoàn cấp trên cơ sở đặc thù”, trong khi lại giao nhiệm vụ cử cán bộ đến doanh nghiệp, hợp tác xã để tuyên truyền, phát triển tổ chức công đoàn. Đại biểu băn khoăn về việc các tổ chức như Liên đoàn Lao động tỉnh hoặc công đoàn ngành Trung ương có đủ điều kiện đảm nhiệm, nhất là ở địa bàn phân tán như nông thôn. Nếu không quy định rõ, sẽ dễ dẫn đến đứt gãy việc đi vận động, phát triển lực lượng công đoàn viên.

Về Ban Thanh tra nhân dân, đại biểu nhấn mạnh đây là thiết chế quan trọng gắn bó với tổ chức công đoàn tại cơ quan, đơn vị. Tuy nhiên, dự thảo bỏ quy định về Ban Chấp hành công đoàn cơ quan, khiến Ban Thanh tra nhân dân mất cơ sở pháp lý thành lập. Nếu giao cho người đứng đầu cơ quan quyết định, thiết chế này khó giữ được tính độc lập. Đại biểu đề nghị cần quy định rõ cơ chế thành lập và hoạt động để bảo đảm vai trò giám sát hiệu quả.

Về tổ chức Hội Phụ nữ, đại biểu băn khoăn khi Ban Nữ công thuộc công đoàn không còn, hoạt động nữ công sẽ do ai đảm nhiệm. Đây là khoảng trống lâu nay cần được nghiên cứu, làm rõ để bảo vệ quyền lợi nữ công chức, viên chức và người lao động.

Khải Hân