SÁU CHƠI
( ? - ? )
Đến nay vẫn chưa ai biết rõ họ tên ông, cả quê quán, năm sanh, năm mất của ông. Người ta chỉ nhớ cái tên quen gọi là Sáu Chơi, một người nổi tiếng trong làng hò Đồng Tháp. Ông sanh khoảng vài ba thập niên cuối thế kỷ 19 và hò nổi tiếng vào những thập niên 20, 30 thế kỷ 20.
Theo những cụ giỏi hò ở Tháp Mười, tự hào xưng là đệ tử ông, thì ông Sáu Chơi là một nông dân nghèo, ngày ngày cặm cụi mần ăn trên đồng ruộng, chèo ghe, bơi xuồng mướn trên các con kinh Đồng Tháp Mười. Mù chữ nhưng ông có năng khiếu bẩm sinh về hò. Dù là hò chúc tụng, hò tỏ tình, chào hỏi, hò cuộc, hò mép, hò môi, hò quốc sự... ông đều tức tình ứng khẩu, lời lẽ mộc mạc nhưng giàu hình ảnh, vế đối vế đáp chặt chẽ, đúng vần điệu; khi dùng điển tích, khi lấy thực tế cuộc sống diễn đạt thấu lý đạt tình. Ông không đẹp trai, thậm chí mặt mày xấu xí nhưng với giọng hò trời cho, khi ông cất tiếng trầm bổng ngân vang, mượt mà, ngọt ngào, thắm thiết thì khiến người nghe bị cuốn hút, say mê.
Vì lời hò không có sẵn mà tự ứng khẩu đối đáp khi cấy lúa, lúc xuôi chèo theo dòng kinh..., thách đố, trả treo với đối tượng, nên đến giờ những câu hò của ông sáng tác ra, người thuộc lòng chỉ còn lại ít câu :
" Dây bìm bìm lá cũng bìm bìm,
Dẫu tối trời như mực, anh cũng tìm theo em..."
"Hò ơ...Anh mất cây hộp quẹt, bực đà quá bực,
Dang tay đấm ngực, căm đã quá căm.
Đủa so le đôi chiếc khó cầm,
Liệu sao thì em liệu, chớ thương thầm thiệt quả khó thương."
" Gặp được lúc đêm thanh trăng tỏ,
Hát hò chơi cho rõ nhân tình.
Phòng loan thục nữ một mình,
Hay là đã sẵn duyên tình cùng ai ?”
" Gặp mặt em đây mới biết em còn,
Năm Thìn bão lụt (1) anh khóc mòn con ngươi."
"Ngó ra biển bốn trời ba,
Buồm giương đôi cánh, cửa nhà em đâu ?"
vv...
Về tài hò, ông thuộc hàng cự phách không ai sánh nổi. Chúng ta nghe các cụ bà nói về ông qua mấy câu hò: "Tôi khéo khen ông Sáu Chơi, hò cuộc cũng hay, mà hò mép hò môi thời cũng lẹ. Ông cất tiếng lên rao thiệt giòn mà khi ông hát lên cao hay thả giọng trầm như đờn cò Xuân nữ, có oán có ai, có hồi rỉ rả rồi ông dứt chót giọng hò hơi đã còn dư..."
"Khi tức cảnh hò chúc cũng hay, hò tình cũng giỏi, hò chào hò hỏi cũng tài, hò tích hò chuyện nghe cũng khoái lỗ tai, hò thở hò than ai ai cũng muốn khóc..."
"Ơ ơ...vậy ông kể từng hồi chân tóc kẽ răng, nhớ đến công cuộc mần ăn có hơn có thiệt, có ly có biệt, lúc bổng lúc trầm. Khi nực cười thầm nôn ruột, mà nghe ông dứt chót thả giọng nghe cũng đủ mùi thấu ruột thấu gan."